✔ Τι θα κερδίσεις αν σε βλέπουν όλοι, αλλά δεν σε γνωρίζει κανείς; Αν έχεις χιλιάδες ακολούθους στα κοινωνικά δίκτυα, αλλά δεν υπάρχει ούτε ένας άνθρωπος μπροστά στον οποίο να μπορείς να κλάψεις χωρίς φίλτρα και μάσκες;

                             

                        ...Απέναντι σε όλα αυτά στέκεται η Παναγία.

Χωρίς δημόσιες σχέσεις.

Χωρίς απαίτηση αναγνώρισης.

Χωρίς την ανάγκη να εξηγήσει σε όλους ποια είναι.

Μια γυναίκα που είπε «ναι» 

χωρίς να γνωρίζει όλη τη διαδρομή...

|γράΦει ο Κωστής Παπαναστασίου

✔ (Μερικές σκέψεις για τη νηστεία που ξεκινά σήμερα. 

Συγχωρέστε με για το σεντόνι, 

αλλά με ξέρετε… 

αν δεν τα πω, θα σκάσω.)

 

Αρχίζει σήμερα η νηστεία του Δεκαπενταύγουστου…

Δεκατέσσερις ημέρες πριν από την Κοίμηση της Θεοτόκου, 

η Εκκλησία μάς καλεί να χαμηλώσουμε λίγο 

τον θόρυβο της καθημερινότητας, 

να περιορίσουμε το περίσσευμά μας 

και να στραφούμε λιγάκι προς την προσευχή…

Εμείς, βεβαίως, αρχίζουμε τους κλασικούς υπολογισμούς:

Έχει λάδι;

Επιτρέπεται το ψάρι;

Αυτό θεωρείται νηστίσιμο;

Κι αν έχει ίχνη γάλακτος, χαλάει η νηστεία;

Φυσικά και δεν είναι αδιάφορα όλα αυτά.

Η αποχή από την τροφή είναι μια βασική άσκηση. 

Τι να την κάνεις, όμως, 

αν μπορείς να βγάλεις το κρέας από το πιάτο σου, 

αλλά να κρατήσεις μέσα σου άθικτη την αγριότητα;

Να μη φας αυγά και τυρί, 

αλλά να κατασπαράξεις με μία κουβέντα 

έναν συνάνθρωπό σου;

Να διαβάσεις κάθε βράδυ την Παράκληση 

και το πρωί να μη λες ούτε «καλημέρα» 

σε εκείνον που σου χάλασε τη διάθεση;

Όλα τα παραπάνω τα λέω πρώτα για μένα, εννοείται.

Γιατί κι εγώ έχω μπερδέψει πολλές φορές την πίστη 

με έναν κατάλογο επιτρεπόμενων και απαγορευμένων.

Και, μεταξύ μας, ο κατάλογος είναι πολύ βολικός…

Τσεκάρεις τα κουτάκια, 

αισθάνεσαι εντάξει 

και αποφεύγεις ίσως την πιο δύσκολη ερώτηση:

«Τι γαρ ωφελήσει άνθρωπον, 

εάν κερδήση τον κόσμον όλον, 

και ζημιωθή την ψυχήν αυτού;»

Σε μετάφραση: 

Τι θα κερδίσει ο άνθρωπος, 

λέει το Ευαγγέλιο, 

αν αποκτήσει ολόκληρο τον κόσμο, 

αλλά χάσει την ψυχή του;

Θα συμπληρώσω, με τα σημερινά δεδομένα:

Τι θα κερδίσεις αν σε βλέπουν όλοι, 

αλλά δεν σε γνωρίζει κανείς;

Αν έχεις χιλιάδες ακολούθους στα κοινωνικά δίκτυα, 

αλλά δεν υπάρχει ούτε ένας άνθρωπος

 μπροστά στον οποίο να μπορείς να κλάψεις 

χωρίς φίλτρα και μάσκες;

Ζούμε σε μια εποχή, αγαπητοί μου, 

όπου δεν αρκεί να υπάρχουμε. 

Πρέπει διαρκώς να αποδεικνύουμε ότι υπάρχουμε.

Φωτογραφίζουμε το πρόσωπο, 

το φαγητό, 

τις διακοπές, 

ακόμη και την προσευχή μας!

Κατασκευάζουμε μια εκδοχή του εαυτού μας 

πιο όμορφη, 

πιο επιτυχημένη, 

πιο ευτυχισμένη 

και ύστερα φυλακιζόμαστε βαθιά μέσα της…

Ξέρετε, 

ναρκισσισμός δεν είναι απλώς 

να αγαπάς υπερβολικά τον εαυτό σου.

Είναι να μην αντέχεις να υπάρχει κάτι 

που δεν περιστρέφεται γύρω σου.

Να ακούς τον πόνο του άλλου 

και να ψάχνεις πότε θα έρθει η σειρά σου να μιλήσεις.

Να κάνεις ακόμη και την καλοσύνη σου δημόσια εικόνα.

Να ζητάς χειροκρότημα για την ταπεινότητά σου 

— λες και θα κερδίσεις και βραβείο…

Απέναντι σε όλα αυτά στέκεται η Παναγία.

Χωρίς δημόσιες σχέσεις.

Χωρίς απαίτηση αναγνώρισης.

Χωρίς την ανάγκη να εξηγήσει σε όλους ποια είναι.

Μια γυναίκα που είπε «ναι» 

χωρίς να γνωρίζει όλη τη διαδρομή.

Όχι ένα παθητικό «ναι», 

αλλά ένα «ναι» ελευθερίας.

Δέχτηκε ελεύθερα να γίνει χώρος, 

για να γεννηθεί ο Άλλος.

Το ακριβώς αντίθετο του ναρκισσισμού, δηλαδή: 

να μην καταλαμβάνεις όλο τον χώρο γύρω σου 

και να αφήνεις τόπο για να υπάρξει κάποιος πέρα από εσένα.

Η Παναγία δεν μας διδάσκει να αποδράσουμε από τον κόσμο, 

αλλά να τον χωρέσουμε χωρίς να τον εξουσιάζουμε.

Να σταθούμε δίπλα στον πόνο 

χωρίς να απαιτούμε εξηγήσεις.

Να μείνουμε κάτω από τον Σταυρό, 

όταν οι περισσότεροι έχουν ήδη φύγει.

Εμείς τι κάνουμε, όμως;

Πρώτος και καλύτερος εγώ…

Συχνά εγκαταλείπουμε τους ανθρώπους 

πριν καν σταυρωθούν.

Αρκεί να μας κουράσουν, 

να μας διαψεύσουν, 

να μη μας επιβεβαιώσουν.

Κρατάμε μέσα μας παλιά δικαστήρια, 

εκδίδουμε αποφάσεις 

και δεν δεχόμαστε έφεση.

Λέμε πως συγχωρούμε, 

αλλά φυλάμε προσεκτικά 

το αρχείο των προσβολών που δεχτήκαμε 

— για κάθε ενδεχόμενο…

Η αδυναμία συγχώρεσης είναι μια παράξενη μορφή δεσμού.

Νομίζουμε ότι κρατάμε αιχμάλωτο 

εκείνον που μας πλήγωσε, 

ενώ στην πραγματικότητα 

έχουμε δεθεί εμείς στο τραύμα μας.

Η συγχώρεση δεν σημαίνει 

ότι βαφτίζουμε το άδικο σωστό 

ούτε ότι επιστρέφουμε εκεί όπου μας συνέτριψαν.

Σημαίνει ότι δεν παραδίδουμε 

για πάντα το κλειδί της ψυχής μας 

σε αυτόν που μας πλήγωσε.

Αυτή είναι η αληθινή νηστεία, λοιπόν: 

να νηστέψουμε από την εκδίκηση, 

από την ειρωνεία, 

από τη βεβαιότητα 

ότι εμείς είμαστε πάντοτε οι σωστοί.

Να στερηθούμε για λίγο την απόλαυση της κατάκρισης.

Να αφήσουμε κάτω την πέτρα 

που ετοιμαζόμαστε να πετάξουμε, 

ακόμη κι αν έχουμε συγκεντρώσει 

όλα τα επιχειρήματα του κόσμου.

Να νηστέψουμε και από αυτόν τον ύπουλο 

και βολικό θρησκευτικό καθωσπρεπισμό.

Από την ανάγκη να φαινόμαστε πιστοί, 

αντί να προσπαθούμε να γίνουμε άνθρωποι.

Ντυμένοι με ένα ένδυμα ευπρέπειας 

που κρύβει από κάτω ακριβώς τα ίδια πάθη, 

απλώς πιο «ευσεβώς» διατυπωμένα.

Δεν ξέρω πόσο καλά θα τα καταφέρω 

αυτές τις δεκατέσσερις ημέρες…

Πιθανότατα θα θυμώσω, 

θα κρίνω, 

θα ξεχαστώ 

και μετά θα αναζητήσω μια πολύ πειστική δικαιολογία.

Είμαι, βλέπεις, κι εγώ από εκείνους 

που δίνουν εξαιρετικές συμβουλές, 

κυρίως όταν δεν χρειάζεται να τις εφαρμόσουν οι ίδιοι…

Η πιο δύσκολη νηστεία δεν γίνεται στο στομάχι, 

γίνεται εκεί όπου το «εγώ» 

αρνείται να κάνει χώρο για τον άλλον.

Καλή Παναγιά, λοιπόν.

Είθε αυτές οι ημέρες 

να μη μας κάνουν απλώς πιο εγκρατείς στο τραπέζι, 

αλλά λιγότερο σκληρούς απέναντι στους ανθρώπους…