Μεγαλώσαμε σε μια εποχή
–και ίσως σε οικογένειες–
που η αγάπη μετριόταν με τη θυσία και την παροχή.
Μάθαμε ότι ο «καλός γονιός»
είναι εκείνος που δίνει τα πάντα:
τις καλύτερες ευκαιρίες,
λύσεις σε κάθε πρόβλημα,
προστασία από κάθε δυσκολία,
ένα γεμάτο πρόγραμμα δραστηριοτήτων
και την τέλεια βιτρίνα μιας ευτυχισμένης οικογένειας.
Όμως, μέσα σε αυτή την αγωνιώδη προσπάθεια
να τα προσφέρουμε όλα,
συχνά ξεχνάμε να προσφέρουμε
το πιο ζωτικό στοιχείο:
τον χώρο.
Όπως έχει ειπωθεί με αφοπλιστική ειλικρίνεια,
πολλές φορές η αγάπη μας
κρύβει μια βαθιά ιδιοτέλεια.
Αντιμετωπίζουμε το παιδί
ως προέκταση του εαυτού μας,
ως την επόμενη εκδοχή μας που πρέπει να πετύχει,
ή ως μια «μονάδα» που έρχεται να επιβεβαιώσει
ότι εμείς κάναμε καλά τη δουλειά μας.
Του δίνουμε τα πάντα,
αλλά με έναν σιωπηλό όρο:
να ανταποκριθεί στην εικόνα
που έχουμε πλάσει γι' αυτό.
Όταν ο γονιός λειτουργεί μόνο
ως διεκπεραιωτής λύσεων και πάροχος αγαθών,
χτίζει μια αόρατη πανοπλία.
Προστατεύει το παιδί, αλλά δεν το αγγίζει.
Το παιδί,
εισπράττοντας αυτή την «πρακτική αγάπη»,
μαθαίνει ότι η αξία του
εξαρτάται από τις επιδόσεις του,
από το πόσο καλά προσαρμόζεται
στο σύστημα της οικογένειας,
από το πόσο «καλό παιδί» είναι.
Μαθαίνει να επιβιώνει, αλλά στερείται τη συναισθηματική αγκαλιά.
Τι σημαίνει, λοιπόν, να δίνεις χώρο;
Σημαίνει να κάνεις ένα βήμα πίσω.
Να επιτρέπεις στο παιδί να είναι
αδύναμο,
θλιμμένο,
θυμωμένο
ή μπερδεμένο,
χωρίς να τρέχεις πανικόβλητος
να του φτιάξεις το συναίσθημα
για να νιώσεις εσύ ως γονιός επαρκής.
Χώρος σημαίνει να το κοιτάζεις
και να του λες σιωπηλά:
«Δεν χρειάζεται να πεις τα σωστά λόγια,
δεν χρειάζεται να πετύχεις τον στόχο,
δεν χρειάζεται να δικαιώσεις τις δικές μου θυσίες
για να σε αποδεχτώ.
Σε βλέπω.
Είσαι ένα ξεχωριστό πρόσωπο,
όχι δικό μου κτήμα.
Και χαίρομαι που υπάρχεις,
ακριβώς έτσι όπως είσαι».
Είναι η πιο δύσκολη μετάβαση για έναν γονιό:
να αφήσει κάτω την πανοπλία του παντογνώστη προστάτη
και να σταθεί απέναντι στο παιδί του
με ριζική ανοιχτότητα.
Να αναγνωρίσει τα δικά του ανεκπλήρωτα κενά
και τις δικές του συναισθηματικές στερήσεις,
ώστε να μην τις φορτώσει στην επόμενη γενιά.
Γιατί τελικά, το παιδί
δεν έχει ανάγκη
να του στρώσουμε τον τέλειο δρόμο.
Έχει ανάγκη τον χώρο
για να περπατήσει τον δικό του,
ξέροντας ότι πίσω του υπάρχει μια ανοιχτή,
ζεστή αγκαλιά που το περιμένει,
ό,τι κι αν συμβεί.-
π. Νεκτάριος Κάνιας
