Σάββατο, 20 Ιουλίου 2019

Η Κύπρος είναι Ελληνική... ~ Στέλιος Καζαντζίδης

Αποτέλεσμα εικόνας για Η Κύπρος είναι Ελληνική
ΑΘΑΝΑΤΟΣ
Απ' των Ελλήνων τις καρδιές βγαίνει φωνή σαν λάβα Φωνάζουν για την Κύπρο μας που την κρατάνε σκλάβα Η Κύπρος είναι Ελληνική κι όλη η Ελλάδα την πονά Θέλουν, δεν θέλουν γρήγορα θα μας τη δώσουνε ξανά Κι αυτοί που σκοτωθήκανε να σώσουν τους συμμάχους την Κύπρο να μας δώσετε φωνάζουν απ' τους τάφους Η Κύπρος είναι Ελληνική... Ανασημάνει γρήγορα της λευτεριάς καμπάνα και με στοργή θ' αγκαλιαστούν η κόρη και η μάνα Η Κύπρος είναι Ελληνική...
Μπακάλης Μπ.-Βίρβος Κώστας

Παρασκευή, 19 Ιουλίου 2019

Αύριο, μνήμη οδυνηρή για τον Ελληνισμό... 20 Ιουλίου 1974... ΔΕΝ ΞΕΧΝΑΜΕ...

Η εικόνα ίσως περιέχει: 2 άτομα, άτομα κάθονται
Λείπουν οι πατεράδες, οι μητέρες, τα αδέλφια, τα παιδιά...
οι φίλοι μας...
Μας λείπει το σπίτι μας...
Η γειτονιά που μεγαλώσαμε...
Η ακρογιαλιά που μάθαμε κολύμπι...
Το φουρνάκι εκείνο στην αυλή, που είχε φτιάξει ο πατέρας με τα χέρια του...
Ο παππούς της φωτογραφίας, ο Χρήστος Δράκος, πρόσφυγας από το 1974 στην ελεύθερη Κύπρο, δάκρυσε πάλι για τη γυναίκα του Μαρίτσα και τα δυο του παιδιά, τον Γιώργο και τον Νίκο, όταν τον ρώτησα για το χωριό του τον Αη-Γιώργη, εκεί κοντά που έγινε η απόβαση... 
Οι Τούρκοι σκότωσαν μπροστά στα μάτια του τα παιδιά του, 10 και 14 ετών, μαζί με τη μητέρα τους, και τον άφησαν αυτόν ζωντανό να φύγει για να διαδώσει τη φρίκη ώστε να μη μείνει Έλληνας στην τουρκοπατημένη περιοχή...
Τον άφησαν να ζει για να πονάει...
ΔΕΝ ΞΕΧΝΑΜΕ... και περιμένουμε την ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ στη γη μας!
Είμαστε όλοι...ΚΥΠΡΙΟΙ!
Δεν υπάρχει διαθέσιμη περιγραφή για τη φωτογραφία.

* Σας κούνησε γερά;

– Γέροντα, στην Πάτρα πριν από 2 μήνες έκανε σεισμό! 
Δυνατό σεισμό, ράγισαν και οι εκκλησίες!
– Σας κούνησε γερά δηλαδή! Σας ξύπνησε όμως;
– Μας ξύπνησε, μας ξύπνησε γέροντα!
– Όμως πάλι θα κοιμηθείτε.
– Ναί, ναί, γέροντα.
– Και 'δω βλέπει κανείς την ευσπλαχνία του Θεού. Γυρίζει το κουμπί μέχρι το πέντε, δεν το γυρίζει παρά πάνω, θα μπορούσε να πάει μέχρι το δώδεκα και δεν θα έμενε τίποτα όρθιο. Γυρίζει το κουμπί, μέχρι εκεί που θα ωφελήσει.
Ο Θεός θα μπορούσε να κάνει όλους τους ανθρώπους μέσα σε τρία λεπτά να μετανοήσουν, αν γύριζε ας πούμε το κουμπί και έκανε σεισμό σε όλη την γη. Αμέσως θα φώναζαν όλοι «ήμαρτον, ήμαρτον» και θα 'καναν προσευχές και τάματα. Μετά από μία βδομάδα όμως… θα 'τρεχαν πάλι στα μπουζούκια.


Από το βιβλίο: «Ο Πατήρ Παΐσιος μού είπε», σελ. 153
του Αθανασίου Ρακοβαλή

* Ὁ ἐπιβλέπων ἐπί την γῆν και ποιῶν αὐτήν τρέμειν


Απόσπασμα από την Ευχή σε απειλή σεισμού...

Η φωτογραφία ΔΕΝ είναι ούτε σημερινή, ούτε από την Ελλάδα

Ευχή σε απειλή σεισμού...

Οι σεισμοί συνδέονται με την ζωή των ανθρώπων σε όλες τις ιστορικές περιόδους. 
Η ιστορία διασώζει μνήμες τέτοιων καταστρεπτικών σεισμών που είχαν φοβερές συνέπειες και σε ανθρώπους και σε άλλα αντικείμενα. Μέσα στο Συναξάριο της Εκκλησίας, που διαβάζεται καθημερινά κατά την ακολουθία του Όρθρου, διασώζονται οι μνήμες τέτοιων φοβερών σεισμών. Και το ότι ετέθησαν στο Συναξάριο, αυτό ήταν έκφραση της ευγνωμοσύνης προς τον Θεό για την σωτηρία, αλλά και της παρακλήσεως προς Αυτόν για να μη συμβούν εκ νέου τέτοιες καταστροφικές ενέργειες. 

Ο αείμνηστος Πρωτ. π. Ιωάννης Ράμφος σε μια μελέτη με τίτλο “Μνήμαι σεισμών” κάνει λόγο για τους σεισμούς οι οποίοι πέρασαν μέσα στα συναξάρια της Εκκλησίας. Στο τέλος δε έχει συμπεριλάβει και ειδική ακολουθία την οποία εποίησε ο αείμνηστος υμνογράφος της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας μοναχός Γεράσιμος Μικραγιαννανίτης. Η ακολουθία αυτή τιτλοφορείται: “ικετήριος και ευχαριστήριος” και έγινε “εις ανάμνησιν των εν έτει 1953 γενομένων σεισμών εις τας Ιονίους Νήσους, Κεφαλληνίαν, Ζάκυνθον και Ιθάκην” και ψάλλεται την 11ην Αυγούστου.  


... Οι σεισμοί και ο τρόπος αντιμετωπίσεώς τους δείχνει και μια άλλη πραγματικότητα. Οι χρονογράφοι μας λένε ότι κατά την διάρκεια των σεισμών οι άνθρωποι κατενύγησαν, έκαναν προσευχές, μετανόησαν, αλλά “καί πάλιν φιλανθρωπίας Θεού γενομένης επί το χείρον γεγόνασι”, δηλαδή όταν ο Θεός με την φιλανθρωπία Του σταμάτησε τους σεισμούς, τότε όχι μόνον επανήλθαν στην προηγούμενη ζωή της αμαρτίας, αλλά έκαναν και χειρότερα. Δείχνει αυτό την τρεπτότητα των ανθρώπων και την σκοπιμότητα που δείχνουν σε διάφορες φάσεις της ζωής τους.


Να παρακαλούμε τον Θεό να μας απαλάξη από τους σεισμούς ή να τους περιορίση και ο Ίδιος να επεμβαίνη θαυματουργικά, καθώς επίσης να μας βοηθά για να υπερβαίνουμε τον φόβο του θανάτου, αφού αυτός ο φόβος δημιουργεί πανικό, απελπισία και όλα τα παρεπόμενά τους. Να ευχηθούμε στον Θεό να αναπαύση τις ψυχές των ανθρώπων που πέθαναν μέσα στα συντρίμια των κατεδαφισθέντων οικοδομημάτων, καθώς επίσης να δίδη κουράγιο στους πονεμένους και να επουλώση γρήγορα τις πληγές τους. Να παρακαλέσουμε ακόμη τον Θεό να φωτίση τους μηχανικούς να κάνουν καλά το καθήκον τους, αλλά και να προσφέρη τα πνευματικά Του αγαθά σε αυτούς που με κίνδυνο της ζωής τους έσωσαν και βοήθησαν ποικιλοτρόπως τους εγκλωβισθέντας αδελφούς μας.


                                                             ΕΥΧΗ ΕΠΙ ΑΠΕΙΛΗ ΣΕΙΣΜΟΥ 
Ὁ Θεός ὁ μέγας, καί φοβερός, καί θαυμαστός, ὁ μόνος ἀληθινός, ὁ ποιῶν πάντα καί μετασκευάζων, ὁ ἐπιβλέπων ἐπί τήν γῆν καί ποιῶν αὐτήν τρέμειν, 
ὁ ἁπτόμενος τῶν ὀρέων καί καπνίζονται, ὁ σείων τήν ὑπ’ οὐρανόν ἐκ θεμελίων, οἱ δέ στύλοι αὐτῆς οὐ σαλεύονται, ὁ τά θεμέλια της γής σαλεύων, 
ἤδρασται δέ τῷ σῶ νεύματι, ὄν πάντα φρίσσει καί τρέμει ἀπό προσώπου τῆς δυνάμεώς Σου, ὅτι ἀνυπόστατος ἡ ὀργή τῆς ἐπί ἠμᾶς τούς ἁμαρτωλούς ἀπειλῆς 
Σου, 
ἀμέτρητον τέ καί ἀνεξιχνίαστον τό ἔλεος τῆς ἐπαγγελίας Σου, αὐτός μνήσθητι τῶν οἰκτιρμῶν Σου, Κύριε, καί τά ἐλέη Σου παρασχου ἠμίν, ὅτι ἀπό τοῦ αἰῶνος εἰσί, 
στήριξον τήν κτίσιν, στερέωσον τήν γῆν, παῦσον τόν κλόνον αὐτῆς, ἔδρασον τήν δονηθείσαν οἰκουμένην, καί μή συναπολέσης ἠμᾶς ταῖς ἀνομίαις ἠμῶν, 
μηδέ καταδικάσης ἠμᾶς ταῖς ἁμαρτίαις ἠμῶν, ἐν τοῖς κατωτάτοις τῆς γής.

Ὅτι σύ εἰ ὁ Θεός ἠμῶν, Θεός τοῦ ἐλεεῖν καί σώζειν, καί σύ τήν δόξαν ἀναπέμπομεν, 
τῷ Πατρί καί τῷ Υἱῶ καί τῷ Ἁγίω Πνεύματι, νῦν καί ἀεί καί εἰς τούς αἰώνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.  


Απολυτίκιο. Ήχος πλ. δ'.

Ό επιβλέπων επί την γήν, και ποιών αυτήν τρέμειν, ρύσαι ημάς, της φοβέρας του σεισμού απειλής, Χριστέ ο Θεός ημών και κατάπεμψον ημιν, πλούσια τα ελέη σου, πρεσβείαις της Θεοτόκου μόνε Φιλάνθρωπε. 




“Έτι δεόμεθα υπέρ του διαφυλαχθήναι την πόλιν ταύτην, και πάσαν πόλιν και χώραν από λοιμού, λιμού, σεισμού, καταποντισμού, πυρός, μαχαίρας, επιδρομής αλλοφύλων, εμφυλίου πολέμου και αιφνιδίου θανάτου· υπέρ του ίλεων, ευμενή και ευδιάλλακτον γενέσθαι τον αγαθόν και φιλάνθρωπον Θεόν ημών, του αποστρέψαι και διασκεδάσαι πάσαν οργήν και νόσον την καθ’ ημών κινουμένη· και ρύσασθαι ημάς εκ της επικειμένης δικαίας αυτού απειλής, και ελεήσαι ημάς”. 

Επειδή τα φλέγοντα θέματα της Πατρίδας μας μάς πονάνε...

Επισήμανση "αμφ." & των συν αυτώ:
Ο αγαπητός μας κ. αθανασιος ρακοβαλής, από τα αγαπημένα και ιδιαιτέρως ευλογημένα "παιδιά" του Αγίου Παϊσίου,  θέτει παρακάτω τα πράγματα όπως είναι. 
Οι "καυτές πατάτες" είναι μπροστά... 
Όλα τα υπόλοιπα είναι αγαπολογίες και προσδοκίες του αέρα. 
Το θέμα είναι τι θα κάνουν σε όλα αυτά τα ζητήματα. 
Σημειωτέον πως είναι τοις πάσι γνωστό πως δεν έχουμε απολύτως καμιά κομματική προτίμηση ή κατεύθυνση.
Όμως δεν θα κρυφτούμε και πίσω από το δάκτυλό μας.
Με τον Χριστό είμαστε και μ΄αυτούς τους λίγους, αλλά δυνατούς που Τον αγαπάνε (και δεν το κρύβουν...)
Και θα μας επιτραπεί να είμαστε επιφυλακτικοί, γιατί ταυτιζόμαστε με κάποιους σημερινούς Αγιορείτες Πατέρες, οι οποίοι ναι μεν αποδέχτηκαν με μια σχετική ανακούφιση, όπως όλοι μας, την αποχώρηση της πιο αντίθεης κυβέρνησης (φανερής τουλάχιστον...) από καταβολής του Ελληνικού Κράτους, αλλά όπως σοφά λένε, μην περιμένουμε και πολλά από κάποιους που βάζουν μπροστά το εγώ τους, πως θα διορθώσουν με τις "δικές τους δυνάμεις" όσα οι προηγούμενοι γκρέμισαν... 
Τα ίδια λοιπόν θα λέγαμε για κάθε νέα Κυβέρνηση. 
Μακάρι να αποδειχθούμε "γραφικοί κινδυνολόγοι"...
1000 φορές μακάρι...
Αποτέλεσμα εικόνας για ορκωμοσια βουλευτων 2019
"ΓΙΑ ΝΑ ΕΙΜΑΣΤΕ ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ...
πρέπει να γνωρίζουμε τα προβλήματα της πατρίδας μας και να μήν αρκούμαστε σε γενικόλογες διακηρύξεις και ωραιοποιήσεις, ούτε να έχουμε μία συμπεριφορά "φιλάθλου", που ακολουθεί φανατικά την ομάδα του ( ή το πολιτικό κόμμα του ). 
Όλα αυτά συνιστούν ανωριμότητα, ιδιοτέλεια και βλακεία...
Ενδιαφερόμαστε πολύ για την στάση της νέας κυβέρνησης σε ουσιαστικά και φλέγοντα ζητήματα όπως ενδεικτικά σταχυολογούνται παρακάτω:
α) Διαχωρισμός εκκλησίας-κράτους (θα συνεχίσουν το καταστροφικό έργο του ΣΥΡΙΖΑ για τη δημιουργία "κοσμικού" αθεϊστικού κράτους;)
β) Οφειλές κομμάτων και πολιτικών (όπως η οικογένεια Μητσοτάκη) προς τις τράπεζες και κρατικές επιχειρήσεις (ενδεικτικά υπάρχουν αναφορές στον τύπο για ποσό της τάξης των 430.000.000 ευρώ συνολικά δάνεια της ΝΔ και του πρώην ΠΑΣΟΚ!!!)
γ) Γερμανικές αποζημιώσεις (θα τολμήσει ο κ. Μητσοτάκης να θίξει το ευαίσθητο αυτό θέμα στη "φίλη' Γερμανική κυβέρνηση τεχνοκρατών της κ. Μέρκελ και των διαδόχων της;)
δ) Βορειοηπειρωτικό, Σκοπιανό, Κυπριακό, μουσουλμανική μειονότητα Θράκης
ε) Εκμετάλλευση των ενεργειακών κοιτασμάτων Κύπρου και Ελλάδας
στ) Μεταναστευτικό
ζ) Επταήμερη εργασία (που πρώτος στα χρονικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξήγγειλε προεκλογικά)
η) Μουσουλμανικό συμβούλιο παρά το πρωθυπουργώ (που πρώτος στα χρονικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξήγγειλε προεκλογικά)
θ) Υιοθεσία παιδιών από ομόφυλα ζευγάρια ως φυσική συνέχεια του συμφώνου συμβίωσης
(ο νυν πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης καθώς επίσης και οι Νίκος Δένδιας, Κωστής Χατζηδάκης, Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης, Γιώργος Κουμουτσάκος, Όλγα Κεφαλογιάννη, Ντόρα Μπακογιάννη, Νικήτας Κακλαμάνης Κώστας Τασούλας, Νίκος Παναγιωτόπουλος, Χρήστος Δήμας, Γιάννης Πλακιωτάκης, Σίμος Κεδίκογλου, Γιάννης Βρούτσης και Νίκη Κεραμέως
είχαν ψηφίσει υπέρ του συμφώνου συμβίωσης στη Βουλή ενώ η Σοφία Ζαχαράκη ήταν στην αντιπροσωπεία της ΝΔ που συμμετείχε για πρώτη φορά στα χρονικά στο gay pride στους δρόμους της Αθήνας πέρυσι – σημειωτέον ότι οι κυρίες Κεραμέως και Ζαχαράκη είναι οι επικεφαλείς του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων στη νέα κυβέρνηση της ΝΔ!!)
ι) Δημόσιες επιχειρήσεις και οργανισμοί (θα παραμείνουν δημόσιες- ή θα ιδιωτικοποιηθούν έναντι πινακίου φακής και κατόπιν πιέσεων των ξένων άσπονδων φίλων τεχνοκρατών αφού πρώτα παρουσιαστούν ως προβληματικές και ασύμφορες για το ελληνικό δημόσιο;;;)
ια) Δαπάνες για υγεία και παιδεία (θα αυξηθούν σε επίπεδα Ευρώπης;;)
ιβ) Δημογραφικό (θα ενισχυθεί η τρίτεκνη και πολύτεκνη οικογένεια;;) 
Η πολύτεκνη οικογένεια είναι η λύση του δημογραφικού μας προβλήματος και όχι οι "ελληνοποιήσεις" των μουσουλμάνων που εισβάλουν στην χώρα μας...

"Προσεύχομαι πριν βγω να τραγουδήσω..." ~ Αθηνά Χιώτη (Ραδιοπαραμυθία 18/07/2019)

* Αφιερωμένη αυτή η εκπομπή στα ξενιτεμένα αδέρφια μας προς τους Αγίους Τόπους (Πατέρες Μάρκο, Δημήτριο, Χαράλαμπο, Ιγνάτιο...) και το Ηνωμένο Βασίλειο (Ελένη-Νεκτάριο, Ειρήνη-Άγη, Νικόλα, Γιάννη και σε όλους τους υπόλοιπους...) και όπου αλλού στον κόσμο...
Θα καταλάβουν το γιατί ακούγοντας την εκπομπή...
Αποτέλεσμα εικόνας για Προσεύχομαι πριν βγω να τραγουδήσω
Η τέχνη, δώρο Θεού και καταλυτικό μέσο πλησιάσματος των ανθρώπων. Η Αθηνά Χιώτη, ερμηνεύτρια και δασκάλα Ειδικής Αγωγής, μας μιλά εξομολογητικά για την τέχνη σαν μεγάλο δώρο του Θεού και καταλυτικό μέσο επικοινωνίας των ανθρώπων. Είναι μέλος του μουσικού παραδοσιακού σχήματος Lyre and Rhapsody και έχει συμμετάσχει σε διεθνείς συνεργασίες και εκδηλώσεις. Η συνεργασία Aegean με κινέζους καλλιτέχνες, οι αραβόφωνες ερμηνείες και οι Κέλτες Άγιοι της Ορθοδοξίας.

{ ΡΑΔΙΟΠΑΡΑΜΥΘΙΑ 18.07.2019 - Μια εκπομπή της Σοφίας Χατζή, στο σταθμό της Πειραϊκής Εκκλησίας 91.2 FM που μεταδίδεται τις εργάσιμες μέρες, κάθε μεσημέρι στις 12:10 έως 13:00. δείτε περισσότερα στο youtube... ΡΑΔΙΟΠΑΡΑΜΥΘΙΑ: https://www.youtube.com/playlist?list... δημιουργία βίντεο: kkaratz@gmail.com }

apantaortodoxias


~ Δείτε και αυτό:

«Ανακαλύπτοντας…τους Κέλτες Αγίους»

Πέμπτη, 18 Ιουλίου 2019

* Κι αν σε δουν με τα μάτια μου;


Μια βολά[1] κι έναν καιρό στης Κρήτης ένα μιτσό[2] χωριό, την ώρα που έπιανε να φανερίζει[3] εφανήκαν να ’ρχονται απ’ το γυαλό φεργάδες[4] πειρατικές.

Ηλωλαθήκανε[5] ούλοι σαν τις είδανε.

Κι ετρέξανε να σωθούνε πριχού[6] οι πειρατές πατήσουνε το ποδάρι τους στη στεριά.

Όπως ημπορούσε ο κάθα εις[7].

Μα πριν από όλους εφροντίσανε για τα κορίτσια.

Μην τύχει και πέσουνε σ’ απίστων χέρια.

Το Μαριώ του Κωσταντή το ρουφώσανε[8] στο πηγάδι

Τη Λενιώ του Μανώλη στη βάγκα[9].

Και το μιτσό το Αννάτσι, το εχώσανε πίσω απ’ της μάντρας το μεγάλο χαράκι[10] κι απ’ εκεί αμίλητο θωρούσε ό,τι γινόταν στο χωριό.

Εφάνηκαν ν’ ανηφορίζουν οι πειρατές στο καλντερίμι όταν ο Γιαννακός έτρεξε ογλήγορις κατά την καλύβα του που ήντονε στην άκρια του χωριού.

Η γρε[11] του η Ακριβή εστεκούντανε στην κάμαρη κι εσιγοτραγουδούσε.

- Εγόη μου[12], έβγα όξω Ακριβή μου κι έλα ογλήγορις να σε κρύψω, είπε ο Γιαννακός αλαφιασμένος κι διπλοσφάλισε την πόρτα.

- Είντα[13] γίνεται καλέ μου και ψαλιμουδίζεις[14]; αποκρίθηκε εκείνη.

- Πειρατές εβγήκαν στη στεριά και φοβούμαι για λόου[15] σου, μη σου κάμουνε κακό.

Εγέλασε πλατιά η Ακριβή.

- Και για δαύτο σεκλετίζεσαι[16] μωρ’ γέρο μου; Για τσ’ αρωδαμοί[17] ριζακάρει[18], μα όχι για λόου μου που πάτησα τα ογδόντα.

Την εκοίταξε γλυκά, πονετικά. Κι αποκρίθηκε:

- Κι αν σε δουν με τα μάτια μου;

Κρ. Π.
Πηγή: «από στόμα σε στόμα»


[1] Βολά: φορά

[2] Μιτσό: μικρό

[3] Φανερίζει: ξημερώνει

[4] Φεργάδες: ιστιοφόρα πλοία

[5] Ηλωλαθήκανε: Τρελαθήκανε (από ανησυχία)

[6] Πριχού: πριν

[7] Κάθα εις: καθένας

[8] Ρουφώσανε: κρύψανε

[9] Βάγκα: το μεγάλο αυλάκι

[10] Χαράκι: μεγάλη πέτρα, ριζωμένος βράχος

[11] Γρε: γριά

[12] Εγόη μου: αλίμονό μου

[13] Είντα: τι;

[14] Ψαλιμουδίζεις: μουρμουρίζεις

[15] Για λόου σου: για σένα

[16] Σεκλετίζεσαι: σκας, ανησυχείς πολύ

[17] Για τσ' αρωδαμοί: για τους τρυφερούς βλαστούς

[18] Ριζακάρει: υπάρχει κίνδυνος

- Γιατί παιδί μου το έκανες αυτό; τον ρώτησε ο πατέρας του. ..

Η εικόνα ίσως περιέχει: 1 άτομο, γένι
Πάντρεψε τον μονάκριβο γιό του και από την αγάπη που του είχε, του έκανε δώρο όλη την περιουσία του, δεν κράτησε τίποτα... 
Οι χαρούμενες στιγμές πέρασαν και για αντάλλαγμα επειδή η νύφη του δεν τον ήθελε στο σπίτι, τον πέταξαν στο υπόγειο να μένει... 
Έστελναν το παιδί τους να του δίνει ένα πιάτο φαϊ. 
Μια μέρα του έδωσαν μια κουβέρτα να την πάει στον παππού του. 
Τότε... αυτό πήρε ένα ψαλίδι και την έκοψε στην μέση... 
- Γιατί παιδί μου το έκανες αυτό; τον ρώτησε ο πατέρας του.
Και εκείνο απάντησε:
- Το κρεβάτι του παππού μου είναι μικρό και η κουβέρτα θα περισσεύει. Θα κρατήσω το μισό κομμάτι για σένα όταν γεράσεις, να σκεπάζεσαι όπως ο παππούς...
Ο πατέρας, αλλά και η νύφη συγκλονίστηκαν... κατάλαβαν το λάθος τους πήγαν και βρήκαν τον ηλικιωμένο άνθρωπο με δάκρυα στα μάτια και με ντροπιασμένο πρόσωπο, γονάτισαν μπροστά στον πικραμένο πατέρα και του ζήτησαν συγχώρεση...

Πράγματι η πιο "μαύρη" αχαριστία είναι αυτή που επιδεικνύουν τα παιδιά στους γονείς τους.


το κοθόνι

Τετάρτη, 17 Ιουλίου 2019

* Όσο υπάρχουν ...

Εμείς από π. Panteleimon Krouskos

Οι άγιοι βασιλομάρτυρες Ρομάνοφ - Εκατό και ένα χρόνια από το μαρτύριό τους. Όσα δεν μπόρεσε να κρύψει η σιωπή...

Σαν σήμερα:
Τη νύχτα 17ης Ιουλίου του 1918, σχεδόν 100 χρόνια πριν, στο υπόγειο της οικίας του πολιτικού μηχανικού Ν. Ιπάτιεφ στο Αιτερινμπουργκ, εκτελέστηκε η οικογένεια του τελευταίου τσάρου της Ρωσίας, Νικόλαου Β΄ – η γυναίκα του, τσαρίνα Αλεξάνδρα, ο γιος τους Αλέξιος, οι τέσσερις κόρες, Όλγα, Τατιάνα, Αναστασία και Μαρία, και μαζί τους – οι γιατρός Μπότκιν, μάγειρας Χαριτόνοφ, λακές Τρουπ και υπηρέτρια Ντεμίδοβα, που αρνήθηκαν να εγκαταλείψουν τα αφεντικά τους...



Το 2018 έκλεισαν τα πρώτα εκατό χρόνια από το μαρτύριο της τελευταίας τσαρικής οικογένειας, των αγίων βασιλομαρτύρων Ρομάνοφ.


Ενώ οι άγιοι τιμώνται με μεγάλη ευλάβεια, γύρω από τους τελευταίους Ρομάνοφ υπάρχει μια διεθνής εκστρατεία συκοφάντησης. Είναι αλήθεια ότι το να διαχειρίζεται κανείς την εξουσία είναι κάτι εξαιρετικά δύσκολο και μάλιστα σε εποχές ταραγμένες, όπως αυτήν των Ρομάνοφ, και είναι ίσως φυσικό να υπάρχουν ερωτήματα.



Προσπαθώντας να φωτίσουμε καλύτερα τα πρόσωπα και τα γεγονότα εκείνης της εποχής, επικοινωνήσαμε με την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Μέσα Ποταμού Κύπρου, που μετά από μία συστηματική έρευνα, με τη συνεργασία ιστορικών ερευνητών και μελέτη πρωτογενών πηγών, εκπόνησε ένα ογκώδες έργο με τίτλο: «Άγιοι Βασιλομάρτυρες Ρομάνοφ - Όσα δεν μπόρεσε να κρύψη η σιωπή». Η αδελφότητα της Ιεράς Μονής Μέσα Ποταμού εγκαταβιώνει στην οροσειρά Τρόοδους της Κύπρου, είναι ανδρώα και βρίσκεται υπό την πνευματική καθοδήγηση του μητροπολίτου Λεμεσού κ. Αθανασίου



- Κάποιοι -ακόμη και εντός της Εκκλησίας- αμφισβητούν την αγιότητα των τελευταίων Ρομάνοφ.


Κάθε φορά που γίνεται λόγος για το θέμα αυτό, η συζήτηση τίθεται πάνω σε λάθος βάση. Δυστυχώς, μας διαφεύγει το γεγονός ότι η αμφισβήτηση μιας αγιοκατάταξης ουσιαστικά συνιστά αμφισβήτηση της αγιοπνευματικής διάστασης των αποφάσεων της Εκκλησίας μας. Αν αμφιβάλλουμε για την αγιότητα των βασιλομαρτύρων Ρομάνοφ -ή οποιωνδήποτε άλλων αγίων- γεγονός το οποίο σφράγισε η Εκκλησία, τότε μπαίνουμε σε μία φοβερή προοπτική, όπου η ορθότητα κάθε απόφασης της Εκκλησίας -εννοείται σε συνοδικό πάντοτε επίπεδο- μπορεί να τεθεί στην υποκειμενική κρίση του κάθε ανθρώπου!
Θα μπορούσαμε να παραθέσουμε αμέτρητα στοιχεία τα οποία μαρτυρούν για την αγιότητα των βασιλομαρτύρων Ρομάνοφ, ωστόσο αυτό θα υποβίβαζε τη συζήτηση και πάλι σε μία στείρα λογική διεργασία και θα μας εξομοίωνε με τους Ρωμαιοκαθολικούς, οι οποίοι κατά καιρούς μετανοιώνουν για την αναγνώριση της αγιότητας των «αγίων» τους και τους αποσύρουν από τα αγιολόγιά τους!



Η αγία οικογένεια των βασιλομαρτύρων Ρομάνοφ σε μια από τις σπάνιες στιγμές οικογενειακής ηρεμίας όπου όλη η οικογένεια ήταν μαζί


- Υπάρχουν άλλοι άγιοι της Ορθοδόξου Εκκλησίας που έχουν δώσει μαρτυρία για τους Ρομάνοφ;


Ναι υπάρχουν και έχουν δημοσιευθεί αναφορές από μεγάλους μάλιστα του 20ού αιώνος, που μίλησαν για την αγιότητα των βασιλομαρτύρων. Το έκαναν πολύ πριν η Εκκλησία μας αναγνωρίσει επίσημα την αγιότητα των Ρομάνοφ. Μεταξύ αυτών είναι ο άγιος Ιωάννης της Κρονστάνδης, ο άγιος Ιωάννης Μαξιμόβιτς και όσιοι πατέρες της Όπτινα. Ο όσιος Νεκτάριος της Όπτινα είπε χαρακτηριστικά για τον άγιο Νικόλαο: «Αυτός ο τσάρος θα γίνει μεγαλομάρτυς». Όσο για τον άγιο Ιωάννη της Κρονστάνδης, κατέγραψε ένα όραμα που είχε το 1901, δεκαεπτά δηλαδή χρόνια πριν το μαρτύριο των Ρομάνοφ. Στο όραμα αυτό, όπως αναφέρει ο άγιος Ιωάννης, ο τσάρος Νικόλαος «φορούσε έναν χρυσό σταυρό γύρω από τον λαιμό του και ψιθύριζε ήσυχα μια προσευχή. Έπειτα, μου είπε με δάκρυα: “Προσευχήσου για μένα, πάτερ Ιωάννη. Πες σε όλους τους ορθοδόξους χριστιανούς ότι εγώ, ο τσάρος μάρτυρας, πέθανα ανδρείως για την πίστη μου στον Χριστό και την Ορθόδοξη Εκκλησία”».


Έχουμε έναν ενάρετο και ευλαβή τσάρο. Ο Θεός έστειλε σ’ αυτόν έναν βαρύ σταυρό δοκιμασιῶν, διότι είναι τό εκλεκτό καί αγαπημένο παιδί του Αγίου Ιωάννη της Κροστάνδης


- Στον πρόλογο της έκδοσης ο Γέροντας Εφραίμ μιλάει για πνεύμα συγχωρήσεως. Προκύπτει αυτό από τα ίδια τα γραπτά των αγίων;


Είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι ο Γέροντας Εφραίμ αποδέχθηκε την πρόταση της Μονής να προλογίσει το έργο. Ο Γέροντας επέλεξε να χρησιμοποιήσει απόσπασμα από την προσευχή που βρέθηκε στο σημειωματάριο της Όλγας Ρομάνοφ μετά το μαρτύριό τους, όπου αναφέρονται τα εξής: «Χάρισέ µας δύναμη, ω Κύριε της δικαιοσύνης, να συγχωρούμε το κακό του πλησίον µας και να βαστάζουμε µέ τη δική σου ταπείνωση τον σταυρό µας, τον τόσο βαρύ και αιματηρό… Πνεύσε υπερκόσμια δύναμη στα χείλη των δούλων σου, που βρίσκονται στα πρόθυρα του θανάτου, για να προσευχόμαστε µέ πραότητα για τους εχθρούς µας». Πραγματικά, μελετώντας κανείς τα ημερολόγια και την αλληλογραφία των βασιλομαρτύρων -ιδιαίτερα βέβαια κατά την τελευταία φάση της ζωής τους- συγκλονίζεται από τη μεγάλη πίστη και παράδοσή τους στο θέλημα του Θεού. 



Η αγία μάρτυς Όλγα Ρομάνοβα


- Πώς μπορεί να σκιαγραφηθεί συνοπτικά η προσωπικότητα του τελευταίου Τσάρου;


Ο βασιλομάρτυς τσάρος Νικόλαος Β΄, σύμφωνα με τα λόγια του παγκοσμίου φήμης ιστορικού Ντόμινικ Λίβεν, «δεν ήταν ανόητος. Ούτε καν πλησίαζε στο να είναι τόσο αδύναμος όπως κοινώς πιστεύεται. Τα διλήμματα της διακυβέρνησης της Ρωσίας ήταν τεράστια και αντικρουόμενα, και ήταν μια ψευδαίσθηση η ιδέα ότι απλά με το να γίνει συνταγματικός μονάρχης θα μπορούσε να διατηρήσει τη δυναστεία και την αυτοκρατορία του». 

Η διακυβέρνηση του Νικολάου Β΄ κοσμείται από μία σειρά θετικών αλμάτων άνευ προηγουμένου για την ιστορία της Ρωσίας σε όλα τα επίπεδα. Ο ιστορικός ερευνητής Νίκολας Νίκολσον, στον επίλογο του βιβλίου, κάνει μία αναλυτική παρουσίαση της μεγάλης προόδου που γνώρισε η Ρωσία κατά τη διακυβέρνηση του Νικολάου Β΄. Τη σημαντικότερη, ίσως, μαρτυρία για την πραγματικότητα της πολιτικής διάστασης του έργου του Νικολάου Β΄ τη δίνει ο Ουίνστον Τσώρτσιλ. Λέει χαρακτηριστικά: «Στις κυβερνήσεις των κρατών, όταν μεγάλα γεγονότα βρίσκονται σε εξέλιξη, ο ηγέτης του έθνους ‒όποιος και αν είναι‒ εκλαμβάνεται ως υπεύθυνος για τις αποτυχίες και δικαιώνεται από τις επιτυχίες. Ασχέτως του ποιος έκανε το έργο, ποιος οργάνωσε τον αγώνα, η μομφή ή ο έπαινος ανήκει στην ανώτατη υπεύθυνη αρχή… Στην κορυφή, όπου όλα τα προβλήματα περιορίζονται σε ένα Ναι ή ένα Όχι, όπου τα γεγονότα υπερβαίνουν τις ανθρώπινες δυνάμεις και όπου τα πάντα είναι ανεξιχνίαστα, αυτός ήταν [ο Νικόλαος] που έπρεπε να δώσει τις απαντήσεις. Η δική του λειτουργία ήταν αυτή της βελόνας μιας πυξίδας. Πόλεμος ή όχι πόλεμος; Προέλαση ή οπισθοχώρηση; Δεξιά ή αριστερά; Να εκδημοκρατισθεί ή να παραμείνει σταθερός; Να παραιτηθεί ή να επιμείνει; Αυτά ήταν τα πεδία μάχης του Νικολάου Β΄. Γιατί να μην απολάβει τιμές γι’ αυτά;».


Όσο για την πνευματική ζωή του Νικολάου Β΄, μεγαλύτερο ίσως εγκώμιο αποτελεί αυτή καθ’ αυτήν η κύρια κατηγορία που μέχρι σήμερα του προσάπτουν πολλοί δυτικοί ιστορικοί: η τελεία παράδοσή του στο θέλημα του Θεού. Ο άγιος Νικόλαος δήλωνε συχνά τα εξής: «Ποτέ δεν προετοιμάζομαι για το τι θα πω όταν θα μιλήσω δημοσίως, αλλά προσεύχομαι στον Θεό και λέω αυτά που έρχονται στον νου μου». Έλεγε επίσης: «Έχω τη σταθερή, την απόλυτη πεποίθηση ότι τα πεπρωμένα της Ρωσίας, εμένα του ιδίου και της οικογένειάς μου βρίσκονται στα χέρια του παντοδύναμου Θεού, ο οποίος με τοποθέτησε στη θέση που βρίσκομαι. Ό,τι και αν συμβεί, θα υποκλιθώ στο θέλημά Του». Αυτού του είδους οι δηλώσεις αποτελούν σκάνδαλο για τους ορθολογιστές κάθε εποχής. Εμείς, ωστόσο, ως Ορθόδοξοι χριστιανοί, δεν μπορούμε να μην αναγνωρίσουμε στα λόγια αυτά έναν μεγάλο ηγεμόνα, ο οποίος -όσο ελάχιστοι στην παγκόσμια ιστορία- έθεσε τον εαυτό του και την αποστολή του στην προοπτική του θείου θελήματος. Με τον τρόπο αυτόν, τόσο το έργο του όσο και ο ίδιος με την οικογένειά του δοξάστηκαν τελικά από τον Ίδιο τον Θεό.
Η μεγαλύτερη αρετή, όμως, του αγίου Νικολάου ήταν η συγχωρητικότητα και αυτών ακόμη των εχθρών του. Αυτό φαίνεται πολύ έντονα σε μήνυμα που υπαγόρευσε στην κόρη του Όλγα, κατά την περίοδο της εξορίας της οικογένειας, και το οποίο αποτέλεσε την τελική του διαθήκη. Αναφέρει εκεί η Όλγα: «Ο πατέρας ζητά από όλους όσοι έμειναν πιστοί προς αυτόν να μην πάρουν εκδίκηση εκ μέρους του. Έχει συγχωρέσει τους πάντες και προσεύχεται για όλους. Ούτε και για τον εαυτό τους να πάρουν εκδίκηση, αλλά να θυμούνται ότι το κακό που βρίσκεται τώρα στον κόσμο θα γίνει ακόμη πιο ισχυρό, και ότι δεν είναι το κακό το οποίο νικά το κακό αλλά η αγάπη».





- Για την αυτοκράτειρα Αλεξάνδρα κυκλοφορούν διάφορες φήμες ότι επηρεαζόταν από τον Ρασπούτιν με αρνητικό τρόπο. Ποια ήταν τελικά η Αλεξάνδρα και γιατί ανακηρύχθηκε αγία;

Η αυτοκράτειρα Αλεξάνδρα ήταν μία γυναίκα η οποία συνδύαζε στην προσωπικότητά της δύο πολύ σημαντικά στοιχεία: δυναμισμό και ευαισθησία. Αυτά τα δύο στοιχεία του χαρακτήρα της αποτέλεσαν τη βάση για την πνευματική της πορεία προς τον αγιασμό, η οποία, όπως και στα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας Ρομάνοφ, άρχισε πολύ πριν το μαρτύριό της. Το βάθος των πνευματικών εννοιών που συναντά κανείς διαβάζοντας τις επιστολές της είναι απίστευτα εντυπωσιακό. Γράφει, για παράδειγμα, σε επιστολή της: «Σύντομα έρχεται η άνοιξη να χαροποιήσει την καρδιά μας. Πρώτα η οδός του Σταυρού και έπειτα η χαρά και η ευτυχία… Η ζωή εδώ είναι ένα τίποτα ‒ η αιωνιότητα είναι τα πάντα και αυτό που κάνουμε είναι να ετοιμάζουμε τις ψυχές μας για τη βασιλεία των ουρανών. Έτσι, τελικά τίποτα δεν είναι φοβερό. Και αν ακόμη πάρουν τα πάντα από μας, δεν μπορούν να πάρουν την ψυχή μας». Αυτά τα λόγια, είναι αρκετά για να αποκαλύψουν την πνευματική κατάσταση της αγίας Αλεξάνδρας.


Όσο για τη σχέση της με τον Ρασπούτιν, αυτό αποτελεί ένα μεγάλο κεφάλαιο. Με λίγα λόγια μπορούμε να πούμε ότι, ναι, η αγία Αλεξάνδρα πίστεψε στην αγιότητα του Ρασπούτιν. Ας μην ξεχνάμε, όμως, ότι μεταξύ άλλων και ο ίδιος ο άγιος Ιωάννης της Κρονστάνδης αρχικά πίστεψε στην πνευματικότητα του Ρασπούτιν. Ο Ρασπούτιν αποτελεί ένα αίνιγμα για την ιστορία, που μάλλον ποτέ δεν θα εξιχνιαστεί πλήρως. Αυτό, όμως, που πρέπει να λεχθεί είναι ότι όπως για όλους τους αγίους της η Εκκλησία μας δεν επικαλείται το αλάθητο, έτσι και για την αγία Αλεξάνδρα. Το γεγονός ότι η Αλεξάνδρα ευλαβείτο τους λόγους και τις υποδείξεις του Ρασπούτιν δεν μειώνει καθόλου το πνευματικό της κύρος. Η Εκκλησία μας έχει πλήθος παραδειγμάτων στην ιστορία της, όπου μεγάλοι άγιοι υπέπεσαν σε μεγάλα σφάλματα και παρά ταύτα αυτό δεν μας εμποδίζει από το να τους τιμούμε με μεγάλη ευλάβεια. Διαβάζοντας κανείς για τους βασιλομάρτυρες, θα κατανοήσει πλήρως ότι το πνευματικό μεγαλείο της αγίας Αλεξάνδρας δεν μπορεί να επισκιαστεί καθόλου από την παρουσία του Ρασπούτιν στην ζωή της οικογένειας.


Η αγία Βασιλομάρτυρας Αλεξάνδρα Ρομάνοβα



- Ας γνωρίσουμε και τα παιδιά της οικογένειας. Αυτά είναι λιγότερο γνωστά. 

Παραθέτουμε τα λόγια του πατρός Αθανασίου Μπελιάεφ, ο οποίος εξομολόγησε τα παιδιά το Πάσχα του 1917, όταν η οικογένεια βρισκόταν υπό κράτηση στα ανάκτορα του Αλεξάνδρου, στο Τσάρσκογιε Σελό: «Είθε ο Θεός να δώσει ώστε όλα τα παιδιά να είναι τέτοιας ηθικής ακεραιότητας, όπως τα παιδιά του πρώην τσάρου. Με εξέπληξε η τόση γλυκύτητα, ταπείνωση και υποταγή στο θέλημα των γονιών τους, η απόλυτη παράδοση στο θέλημα του Θεού. Ήμουν κατάπληκτος: έπρεπε άραγε, ως εξομολόγος τους, να τους ρωτήσω για αμαρτίες οι οποίες πιθανώς να τους ήταν άγνωστες;».




Νοσηλεύτριες του Ερυθρού Σταυρού
Όσο για τον Αλέξιο, παραθέτουμε ένα απόσπασμα από επιστολή της μητέρας του όταν το παιδί διερχόταν το σοβαρότερο επεισόδιο με την υγεία του, κατά το οποίο γλίτωσε εκ θαύματος από τον θάνατο: «Ήταν φοβερές οι ώρες που περάσαμε, και σπάραζε η καρδιά μας να βλέπουμε το φοβερό του μαρτύριο. Έδειξε όμως αγγελική υπομονή και ποτέ δεν παραπονέθηκε για την αρρώστια του – έκανε μόνο τον σταυρό του και ικέτευε τον Θεό να τον βοηθήσει, στενάζοντας από τους πόνους … Τον αφήσαμε δύο φορές να απολαύσει αυτήν τη χαρά [της θείας μεταλήψεως] και καθώς ο ιερέας τον πλησίαζε με τα άχραντα μυστήρια, το λεπτοκαμωμένο του πρόσωπο, με τα βασανισμένα του μάτια, φωτίσθηκε από ευλογημένη χαρά».


- Υπάρχουν μαρτυρίες από τους ανθρώπους που τους εκτέλεσαν; Τι λένε αυτοί; Ποιοι ήταν;

Όλες οι πληροφορίες για το μαρτύριο των βασιλομαρτύρων προέρχονται αποκλειστικά από τις μαρτυρίες των δολοφόνων τους. Αυτοί οι άνθρωποι θεωρούνταν ήρωες της επανάστασης και για χρόνια διηγούνταν το μεγάλο τους «κατόρθωμα» σε διάφορες εκδηλώσεις και επίσημες εμφανίσεις! Πολλοί απ’ αυτούς, όπως ο διοικητής Γιάκομπ Γιουρόφοσκυ, στον οποίο ανατέθηκε το έργο της δολοφονίας, κατέγραψαν στα απομνημονεύματά τους τα γεγονότα του εγκλήματος. Οι διηγήσεις τους από την περίοδο διαμονής με την οικογένεια στο σπίτι Ιπάτιεφ, την τελευταία φυλακή των βασιλομαρτύρων όπου και δολοφονήθηκαν, αποκαλύπτουν ότι επρόκειτο για μία απλή και αγαπημένη οικογένεια. Τόση ήταν μάλιστα η έκπληξη κάποιων εκ των φρουρών όταν είδαν από κοντά την οικογένεια, που δεν δίστασαν να εκφράσουν ανοικτά τη συμπάθειά τους. Κάποιοι μάλιστα αρνήθηκαν, να λάβουν μέρος στη δολοφονία! Παραθέτουμε μαρτυρίες: «Παρ’ όλο που ο Νικόλαος Αλεξάντροβιτς ήταν κύριος όλων εμάς των αγροτών και χωριατών, συμπεριφερόταν με έναν ήσυχο και σεμνό τρόπο». Επίσης: «Μετά τις πρώτες ημέρες άλλαξε η γνώμη μας για τη βασιλική οικογένεια».


Ωστόσο, η πλειοψηφία των αδίστακτων αυτών δολοφόνων μισούσε και αυτήν ακόμη την παρουσία της οικογένειας. Κατά την τελευταία περίοδο της φυλάκισής τους στο Αικατερίνμπουργκ, τα μέλη της βασιλικής οικογένειας υπέμειναν μεγάλους εξευτελισμούς. Οι δολοφόνοι συμπεριφέρθηκαν σαν άγρια θηρία, χωρίς να νοιώθουν το ίχνος οίκτου για τα ανυπεράσπιστα θύματά τους. Το τι συνέβη ήταν μία πραγματική σφαγή, ένα λουτρό αίματος, για το οποίο οι απάνθρωποι αυτοί «ήρωες» κόμπαζαν και δοξάζονταν επί δεκαετίες!


- Πότε βρέθηκαν τα λείψανα των Ρομάνοφ; Πότε και πώς έγινε η αγιοκατάταξή τους;


Στις 30-31 Μαΐου του 1979, ο ερασιτέχνης ερευνητής Αλέξανδρος Αβντόνιν, έπειτα από πολυχρόνιες έρευνες και συλλογή αποδεικτικών στοιχείων, με τη βοήθεια του κινηματογραφιστή Γκέλι Ρυάμποφ κατόρθωσαν να εντοπίσουν τον ομαδικό τάφο των εννέα θυμάτων. Ωστόσο, έπρεπε να περιμένουν άλλα δέκα χρόνια, μέχρι την εποχή της Περεστρόικας του Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, για να ανακοινώσουν επίσημα την ανακάλυψή τους. Στις 29 Ιουλίου του 2007, μια ομάδα μελών της Στρατιωτικής και Ιστορικής Λέσχης του Αικατερίνμπουργκ κατάφερε να εντοπίσει και τον δεύτερο τάφο, όπου βρέθηκαν μέλη από τα κατατεμαχισμένα σώματα του Αλεξίου και μίας από τις μικρότερες αδελφές του. Πλήθη αναφορών θαυμάτων των βασιλομαρτύρων άρχισαν να εμφανίζονται ήδη από την πρώτη περίοδο μετά το μαρτύριό τους. Θεραπείες ασθενών, επανενώσεις διαλυμένων οικογενειών, μυροβλύζουσες και ευωδιάζουσες εικόνες, όλα μαρτυρούσαν τη μεγάλη τους παρρησία ενώπιον του θρόνου του Θεού. Έτσι, η επίσημη αναγνώριση της αγιότητάς τους αναμενόταν με μεγάλο πόθο από το πλήρωμα της Εκκλησίας. Πράγματι, η πρώτη πράξη αγιοκατάταξης της βασιλικής οικογένειας έγινε την 1η Νοεμβρίου του 1981 από την Υπερόριο Εκκλησία της Ρωσίας και ακολούθησε η αντίστοιχη εκ μέρους του Πατριαρχείου της Ρωσίας στις 15 Αυγούστου του 2000.






Οι άγιοι Νικόλαος και Αλεξάνδρα με τις αυτοκρατορικές στολές της Ρωσίας



Οι φωτογραφίες προέρχονται από το βιβλίο: «Οι άγιοι Βασιλομάρτυρες Ρομάνοφ- Όσα δεν μπόρεσε να κρύψει η σιωπή» και είναι ευγενική παραχώρηση των εκδόσεων ΑΘΩΣ
____________

Σοφία Χατζή

δημοσιεύθηκε στην εβδομαδιαία εφημερίδα

ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΑΛΗΘΕΙΑ



Εμείς το βρήκαμε εδώ

*Εκπαιδευτικό πρόγραμμα για τη ... συγχώρηση (!)

Γυμνάσιο Πεντέλης
Στην καθημερινή πορεία μας σε αυτή τη ζωή, συνηθίζουμε απερίσκεπτα να πετροβολούμε ως ασυγχώρητο τον αδελφό μας. Δεν του επιτρέπουμε να κάνει λάθος. Του ζητάμε να είναι άψογος. Δεν του δίνουμε περιθώρια, απαιτούμε την τελειότητα. Ταυτόχρονα πορευόμαστε στο δρόμο μας σαν να μην κάναμε λάθη, σαν να μην γκρινιάξαμε ακριβώς λίγο μετά που είπαμε “Δόξα τω Θεώ”. Δεν ζητάμε συγγνώμη και δεν δίνουμε συγγνώμη. Από τις δυσκολότερες κινήσεις της καρδιάς μας είναι να συγχωρέσουμε τον αδελφό με όλη μας την καρδιά. Από τα δυσκολότερα μαθήματα είναι να μάθουμε να συγχωρούμε έστω με τις λιγοστές μας ανθρώπινες ψυχικές δυνάμεις, γιατί ποτέ δεν θα φτάσουμε να δώσουμε την συγχώρεση που δίνει ο Θεός σ’ εμάς. Μη συγχωρώντας είναι σαν να θέλουμε να ληστέψουμε την χάρη του Θεού από τους ανθρώπους. Χρειαζόμαστε μαθήματα συγνώμης για τον εαυτό μας και τους γύρω μας και σε απελπιστική προτεραιότητα εντατικά μαθήματα για τα παιδιά μας.
Συναντήσαμε την Πέλη Γαλίτη-Κυρβασίλη, η οποία είναι Διδάκτωρ Παιδαγωγικών του Πανεπιστημίου Αθηνών και κάτοχος Master Σχολικής Συμβουλευτικής του Πανεπιστημίου του Missouri-St. Louis. Είναι μέλος της Αμερικανικής Συμβουλευτικής Εταιρείας. Το 2012 εγκαταστάθηκε οικογενειακώς στις ΗΠΑ και εργάζεται ως ερευνήτρια στο Τμήμα της Παιδαγωγικής Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου του Wisconsin-Madison. Διευθύνει το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Αγωγή στη Συγχώρηση» και, επισκεπτόμενη κατά τακτά διαστήματα την Ελλάδα δίνει διαλέξεις και διοργανώνει επιμορφωτικά σεμινάρια για εκπαιδευτικούς.
  • Η κυρία Γαλίτη, μιλώντας στην «Ορθόδοξη Αλήθεια» αναφέρθηκε στην αφορμή που την ώθησε ν΄ ασχοληθεί με την συγχωρητικότητα.
 
«Η Αφορμή δόθηκε από μια ομιλία που άκουσα στο Παν/μιο του Wisconsin από τον καθηγητή R. Enright, πρωτεργάτη στην έρευνα και διδασκαλία της συγχωρητικότητας, η οποία με εντυπωσίασε γιατί βασιζόταν εν πολλοίς στο έργο του Αριστοτέλη “Ηθικά Νικομάχεια”. Ως Ελληνίδα συγκινήθηκα και ένιωσα υποχρέωση να το ψάξω περισσότερο. Διαπίστωσα πως η συγχώρηση, πέρα από το αμιγές θεολογικό πρίσμα στο οποίο βρίσκει την τέλεια και ολοκληρωμένη έκφραση της, μπορεί να την προσεγγίσει κάποιος επίσης φιλοσοφικά, ψυχολογικά και παιδαγωγικά με τρόπο που να επικουρεί τη θεολογική διάσταση. Αυτό είχε ιδιαίτερη σημασία για μένα, που ως παιδαγωγός με εμπειρία στα σχολεία της Ελλάδας διέκρινα μια νέα καινοτόμο προσέγγιση στο θέμα της βίας και του σχολικού εκφοβισμού που τόσο απασχολεί την εκπαιδευτική κοινότητα τα τελευταία χρόνια. Έτσι αποφάσισα να προσαρμόσω το πρόγραμμα -που έτσι κι αλλιώς είχε ελληνικές και χριστιανικές ρίζες- στην παράδοση του τόπου μας και στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, προκειμένου να γίνει αμιγώς ελληνικό και ορθόδοξο, αλλά να μπορεί συγχρόνως να διδαχθεί και σε ένα πολυπολιτισμικό σχολείο, όπως είναι τα σχολεία της Ελλάδας σήμερα».
  • Της ζητήσαμε να μας πει λεπτομερειακά πώς ξεκίνησε και πώς εφαρμόζεται στα σχολεία που το διδάσκει, το πρόγραμμα της συγχώρησης.

«Το πρόγραμμα της συγχώρησης είναι ένα πρόγραμμα διαχείρισης θυμού, που προκαλείται από αδικία, απόρριψη, εκφοβισμό (bullying) κλπ. Ξεκίνησε να εφαρμόζεται πιλοτικά, και μετά την έγκριση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής το 2014, σε 20 σχολεία της Αθήνας. Η θερμή ανταπόκριση από τους εκπαιδευτικούς και τα θετικά αποτελέσματα που είδαμε στους μαθητές, μας ώθησαν να συνεχίσουμε και την επόμενη σχολική χρονιά σε περισσότερα σχολεία της Αθήνας και Θεσσαλονίκης. Αργότερα επεκταθήκαμε και στην Πελοπόννησο και σε άλλες πόλεις της Μακεδονίας. Οι εκπαιδευτικοί που ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν, λαμβάνουν μέρος σε επιμορφωτικές συναντήσεις 20 ωρών, προκειμένου να υλοποιήσουν το πρόγραμμα. Το μάθημα διδάσκεται στα πλαίσια του προγράμματος ευέλικτης ζωνης στο Δημοτικό ή Αγωγής Υγείας στο Γυμνάσιο και ως project στο Λύκειο, ή μπορεί να ενταχθεί και μέσα στο μάθημα των Θρησκευτικών ή άλλων συναφών ειδικοτήτων με τις κατάλληλες προσαρμογές και με τη σύμφωνη γνώμη του διευθυντή ή του σχολικού συμβούλου. 

 
Αίθουσα διαμεσολάβησης και συγχώρησης στο 2ο Γυμνάσιο Γέρακα
Κατά το σχολικό έτος 2017-2018 μόνο, επιμορφώθηκαν γύρω στους 150 εκπαιδευτικοί και διδάχθηκαν το πρόγραμμα πάνω από 2500 μαθητές σε Αττική και Μακεδονία. Το διαφορετικό του προγράμματος της συγχώρησης από τα άλλα προγράμματα που διδάσκονται στα σχολεία, πέρα από την ουσιά του, η οποία είναι καθαρά χριστιανική, είναι, ότι αυτό βασίζεται σε έρευνες πολλών ετών, οι οποίες αποδεικνύουν την ευεργετική επίδραση της συγχώρησης στην καθημερινή ζωή του ανθρώπου που την εφαρμόζει: η εκπαίδευση στη συγχώρηση μειώνει το άγχος, τον θυμό και τη θλίψη, αυξάνει την συνεργασία και την αισιοδοξία και είναι η καλύτερη πρόληψη του σχολικού εκφοβισμού».
  • Στο ερώτημά μας για το πόσο δύσκολο ήταν να αποδεχθούν οι παιδαγωγοί και τα παιδιά την έννοια της συγχώρησης και να την εισάγάγουν στη ζωή τους, η κυρία Γαλίτη μάς απάντησε

«Υπάρχουν ποικίλες αντιδράσεις. Καταρχήν, από πλευράς εκπαιδευτικών, δεν μπορεί να διδάξει κανείς το πρόγραμμα αν δεν πιστεύει στην αξία της συγχώρησης. Αυτό αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση. Δεν μπορούμε να μεταδώσουμε κάτι που δεν το πιστεύουμε. Οι εκπαιδευτικοί στην πλειοψηφία τους έχουν κάνει πολύ αξιόλογη δουλειά μέσα στην τάξη, αλλά το κυριότερο είναι αυτό που όλοι με ένα στόμα μεταφέρουν κάθε χρόνο στην τελική συνάντηση/ανατροφοδότηση: ότι ωφεληθήκαμε πρώτα εμείς οι ίδιοι από τη διδασκαλία, τόσο σε προσωπικό όσο και σε παιδαγωγικό επίπεδο.

 
Επιμόρφωση εκπαιδευτικών
Οι μαθητές ξεκινούν συνήθως με κάποια περιέργεια σε σχέση με το θέμα, μετά όμως ενθουσιάζονται. Πολύ συχνά ακούμε από εκπαιδευτικούς να μας λένε ότι τα παιδιά ζητούν να κάνουν περισσότερες ώρες το πρόγραμμα, ή έρχονται από άλλα τμήματα που δεν το διδάσκονται και ζητούν κι αυτά να λάβουν μέρος στο πρόγραμμα. Σε σπάνιες περιπτώσεις έχουμε συναντήσει κάποια παιδιά να αντιδρούν, τα οποία συνήθως κουβαλούν πολύ θυμό μέσα τους λόγω προσωπικών ή οικογενειακών καταστάσεων. Σε αυτές τις περιπτώσεις τους δίνουμε το ελεύθερο να μην παρακολουθήσουν, κάτι όμως το οποίο δεν το τηρούν. Θέλουν να μείνουν! Έτσι στο τέλος βλέπουμε περιπτώσεις, όπου οι πιο αντιδραστικοί γίνονται οι πιο “φανατικοί” του προγράμματος. Κάτι τους αγγίζει και τους μεταμορφώνει. Κι αυτή είναι ίσως η πιο δυνατή και συγκινητική εμπειρία των εκπαιδευτικών - απ’ότι μας μεταφέρουν: να βλέπουν αυτήν την “αλλοίωση” του μαθητή τους».
  • Στη συνέχεια της συνέντευξης ζητήσαμε κάποιες πρακτικές συμβουλές στο πως εφαρμόζεται η συγγνώμη:
Κατασκευάζοντας το δέντρο των καλών λογισμών
«Η αλήθεια είναι ότι δεν μπορούν αν δοθούν συνταγές για την εφαρμογή της συγχώρησης. Χρειάζεται όμως κανείς να εκτεθεί από τη μικρή ηλικία στην έννοια της συγχώρησης και στην εφαρμογή της στην πράξη. Πώς μπορεί να συγχωρήσει κάποιος όταν δεν έχει ακούσει και κυρίως δεν έχει δει κάποιον άλλο να συγχωρεί. Το αντίθετο μάλιστα συμβαίνει στη κοινωνία μας, όπου απαξιώνεται η συγχωρητικότητα και προωθείται η ανταπόδοση του κακού με κακό. Η συγχώρηση είναι η ανταπόδοση με καλό, του κακού και της αδικίας που τυχόν υποστήκαμε. Έτσι προσπαθούμε να βοηθήσουμε τους μαθητές να κατανοήσουν ότι η συγχώρηση δεν είναι μια πράξη αδυναμίας, αλλά δύναμης, θάρρους και μεγαλοψυχίας».
  • Όσο δύσκολο είναι να πει κάποιος συγγνώμη, άλλο τόσο νιώθει αμηχανία να την δεχθεί από τον άλλο άνθρωπο. Ρωτήσαμε την κυρία Γαλίτη να αξιολογήσει αυτή την παρατήρηση:

«Η αξία της συγχώρησης εμπεριέχει την αναγνώριση ότι κι εμείς έχουμε επίσης κατά καιρούς συμπεριφερθεί άδικα, προκαλέσαμε κακό και χρειάζεται να μας συγχωρήσουν. Είναι πολύ σημαντικό για τη διαδικασία της συγχώρησης να καταλάβουμε ότι όλοι κάποτε υπήρξαμε κι εμείς θύτες. Εμείς τείνουμε να βλέπουμε τον εαυτό μας μόνο ως θύμα και παραβλέπουμε να τον ελέγχουμε, σε επίπεδο όχι μόνον πράξης που έβλαψε κάποιον άλλο και σκέψης ή επιθυμίας. Αν όμως δεν έχει προηγηθεί η δική μας αυτοσυνειδησία, τότε δεν μπορούμε να συγχωρήσουμε, αλλά ούτε και να δεχτούμε τη συγγνώμη του άλλου».

  • Με εμπειρία ετών η ερευνήτρια κ. Γαλίτη θα επιχειρήσει ερωτώμενη να μας πει αν ένας πιστός εκπαιδευτικός αποδέχεται και του είναι πιο οικεία η διδασκαλία της συγγνώμης από έναν άνθρωπο που δεν έχει επαφή με τις Γραφές:

«Οπωσδήποτε η πίστη στον Θεό και η επαφή με τις Γραφές και τους Πατέρες συντελεί σε μια πιο εμπεριστατωμένη προσέγγιση στη διδασκαλία του προγράμματος. Δεν αποτελεί όμως αυτό απαραίτητη προϋπόθεση συμμετοχής, παρόλο ότι είναι επιθυμητό. Μας ενδιαφέρει ο εκπαιδευτικός να έχει μια γενικότερη πνευματική καλλιέργεια και μια καλή διάθεση απέναντι στην έννοια της συγχώρησης. Και η αλήθεια είναι ότι κατά βάση μόνον τέτοιοι εκπαιδευτικοί θέλουν να εμπλακούν. Το εκπαιδευτικό υλικό που προτείνουμε, βασίζεται μεν στον ευαγγελικό λόγο, χωρίς όμως να “κραυγάζει”. Με αυτόν τον τρόπο δίνεται η δυνατότητα να μην “θεολογικοποιείται” το μάθημα, έτσι ώστε να μπορεί να διδαχθεί από όλες τις ειδικότητες.  
 
Εργασία μαθητών από Αρσάκειο Ψυχικού
 Ας μην ξεχνάμε ότι στα δημόσια σχολεία οι εκπαιδευτικοί έχουν μεγάλο αγώνα στο να εκφραστούν με τρόπο που να μη χρωματίζεται και να μη στοχοποιείται. Μέσα από αυτό το πρόγραμμα και το συγκεκριμένο εκπαιδευτικό υλικό δίνεται η δυνατότητα στους εκπαιδευτικούς που το επιθυμούν να θεολογήσουν με διάκριση και αγάπη. Αυτό τους προφυλάσσει από αντιδράσεις, από πλευράς τόσο Διεύθυνσης όσο και μαθητών. Δεν πρόκειται για ένα μάθημα θρησκευτικών και είναι σημαντικό να το διευκρινίσουμε αυτό. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα που μιλάει για αξίες και αρετές, που μιλάει για κοινωνία προσώπων, που μιλάει κυρίως για την αγάπη όπως αυτή εκφράζεται μέσα από τη συγχώρηση και και την αλληλοπεριχώρηση, και που μπορεί ο καθένας να το αξιοποιήσει μέσα στη σχολική τάξη αλλά και στην προσωπική του ζωή. Με αυτές τις προϋποθέσεις είναι ύστερα ευκολότερος ο δρόμος να μεταβεί το παιδί και προς το πνευματικό μέρος, το θεολογικό αν θέλετε της συγχώρησης».
 
Μαθητές δημιουργούν το δέντρο των καλών λογισμών
Έχουν εκδοθεί δύο έρευνες της Πέλης Γαλίτη, σχετικά με τη διδασκαλία του προγράμματος της συγχώρησης μέσα στην τάξη: το «Αξιολογωντας τον καλύτερό μου εαυτό» (2015) και το «Σύγκρουση και Συνύπαρξη» (2017), εκδ. Γρηγόρη.
Σοφία Χατζή
Δημοσιεύτηκε στην ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΑΛΗΘΕΙΑ


Δες κι αυτό:

Ραδιοπαραμυθία 29/10/2018 

Πέλη Γαλίτη Μαθήματα Συγχώρεσης