✔ - Πέστε μου ποιος είναι άρρωστος; Ο νομιζόμενος άρρωστος ή ο νομιζόμενος γνωστικός; |Άγιος Παΐσιος

 Μας έλεγε ο μακαριστός Γέροντας Παΐσιος ο Αγιορείτης ότι κάποτε τον επισκέφθηκε στο κελλί του ένας νέος με σοβαρά ψυχικά προβλήματα.

Την πρώτη φορά που τον συνάντησε, όπως μας έλεγε, κάθισε μαζί του επί οκτώ ώρες. 

Ούτε τα πόδια του δεν κουνούσε, για να μη νομίσει ότι τον κουράζει.

Τον άκουγε προσεκτικά κι ελάχιστα μιλούσε. 

Το παιδί αυτό πρώτη φορά μιλούσε τόσο άνετα στη ζωή του. 

Όλοι τον παρατηρούσαν· ανόητε, δεν ξέρεις τί λες, πάψε, δεν ξέρεις τί σου γίνεται… 

Τελειώνοντας το παιδί του είπε: 

- Εκεί που πας, παιδάκι μου, και κάνεις ηλεκτροσόκ, δεν έρχεσαι σ’ εμένα;

Τον ρώτησα περίεργα: 

- Τι του κάνατε Γέροντα; 

Μου απάντησε με μία καλογερική έκφραση: 

- Του ανέπαυα τον λογισμό. 

Στράβωνε ο νους του ότι δεν τον αγαπούν οι δικοί του και ότι τον μισεί ο κόσμος.

Το παιδί πήγαινε κατά καιρούς στον Γέροντα και γινόταν όλο και καλύτερα. 

Την τελευταία φορά είχε πάει μαζί του και ο πατέρας του, φέρνοντας κι ένα γράμμα από τη μητέρα του. 

Έγραφε η μητέρα στο γράμμα, έλεγε κι ο πατέρας: 

- Πάτερ Παΐσιε, το παιδί μας σάς αγαπάει, σάς εκτιμάει, σάς ακούει.

Να του πείτε, όταν έχουμε εορτή στο σπίτι, να μη βγαίνει, γιατί μας εκθέτει στους καλεσμένους, και να μη πηγαίνει στην εργασία του πατέρα του -ήταν διευθυντής τραπέζης-, γιατί τον εκθέτει στους υπαλλήλους του.

Τότε σηκώνεται το παιδί και λέει στον πατέρα του, ενώπιον του πατρός Παϊσίου: 

- Δεν μπορείς να ταπεινωθείς και να παραδεχθείς ότι έχεις ένα παιδί άρρωστο και αν το υπομείνεις, θα΄χεις και μισθό στον ουρανό;

Και μας λέει ο π. Παΐσιος: 

- Πέστε μου ποιος είναι άρρωστος; 

Ο νομιζόμενος άρρωστος ή ο νομιζόμενος γνωστικός; 

Αφού το βλέπεις το παιδί και είναι δυσκολεμένο, τί του βάζεις τα δύο πόδια σ’ ένα παπούτσι; 

Έτσι δεν είναι;

Τελικά είναι ένα ζήτημα: 

Ποιοι είναι πράγματι τρελοί και ποιοι λογικοί;

(Μοναχού Μωυσέως Αγιορείτου, 

«Η αγιότητα είναι κατορθωτή σήμερα;», 

εκδ. Τήνος)

☆ Η Αγία Δάφνη (Dymphna) μια 15χρονη (!!!) Βασιλοπούλα της Ιρλανδίας γίνεται Αγία της Εκκλησίας! Προστάτιδα ὅσων πάσχουν ἀπό ψυχιατρικές ἀσθένειες και όχι μόνο...

 

               Saint Dymphna (Daphne)

     [Εμείς δεν γνωρίζαμε τίποτα άλλο, παρά μόνο το όνομά της.

  Μήπως να την μνημονεύουμε από φέτος (γιορτάζει κάθε 15 Μάη)

 τώρα που διαβάζουμε τον τουλάχιστον ασυνήθιστο κινηματογραφικό βίο της

και μαθαίνουμε και ποιες ιδιαίτερες ομάδες προστατεύει; Δες στο τέλος της ανάρτησης...]

+ Η Αγία Δάφνη ή Ντύμφνα γεννήθηκε τον 7ο αιώνα όταν η Ιρλανδία ήταν κυρίως Ορθόδοξη. 

Παραδόξως ο πατέρας της και βασιλέας του Όριελ ήταν ακόμη παγανιστής. 

Αντίθετα η μητέρα της η οποία καταγόταν από μία αριστοκρατική οικογένεια ήταν αφοσιωμένη Χριστιανή και ήταν επίσης ιδιαίτερα όμορφη.

Η Δάφνη ήταν σαν την μητέρα της, χαριτωμένη και όμορφη. Αφέθηκε στην φροντίδα μίας Χριστιανής γυναίκας η οποία την φρόντισε για την βάπτιση της που πραγματοποιήθηκε από τον άγιο Πατέρα Γκέρεμπραν. 

Ο άγιος πατέρας έγινε οικογενειακός φίλος και δίδαξε στη Δάφνη τη γραφή καθώς και τις αλήθειες της Ορθόδοξης Χριστιανικής πίστης.

Ήταν εξαιρετική μαθήτρια και γρήγορα αναπτύχθηκαν τα πνευματικά της χαρίσματα. 

Όπως και άλλες Ιρλανδές συνομήλικες κοπέλες της εποχής της και πριν από αυτήν, έχοντας την καρδιά της γεμάτη από αγάπη για τον Ιησού Χριστό, επέλεξε να αφιερωθεί σε Εκείνον, και να αφιερώσει μία παρθενική ζωή στον Κύριο και στην Υπεραγία Θεοτόκο. 

Σύντομα η ευτυχισμένη ζωή της πήρε άσχημη τροπή με τον ξαφνικό θάνατο της μητέρας της.

Πολλά ήταν τα δάκρυα που έχυσε η νεαρή κοπέλα αλλά βρήκε στήριγμα στην πίστη της η οποία ήταν πολλή ζωντανή και δυνατή. 

Ο πατέρας της είχε κυριευθεί για καιρό από τη θλίψη του και ταξίδεψε προκειμένου να αναζητήσει μια γυναίκα που θα αντικαθιστούσε τη νεκρή του γυναίκα. 

Δεν βρήκε καμία και όταν επέστρεψε άκουσε τους αυλικούς να λένε πως η κόρη του είχε γίνει το ίδιο όμορφη με τη μητέρα της. 

Τότε ένας δαιμονισμένος πόθος τον κατέλαβε και ζήτησε από τη κόρη του να τον παντρευτεί. 

Τρομοκρατημένη η κοπέλα ζήτησε από τον πατέρα της 40 μέρες για να σκεφτεί την πρόταση του.

Απευθύνθηκε αμέσως στον πατέρα Γκέρεμπραν ο οποίος την παρότρυνε να φύγουν αμέσως χωρίς καθυστερήσεις από την χώρα για να σωθεί. 

Εγκατέλειψαν τελικά τη βασιλική αυλή μαζί με τον γελωτοποιό και τη γυναίκα του. 

Τελικά κατέληξαν στο χωριό με την ονομασία Gheel στο Βέλγιο και εκεί ξεκίνησαν σχέδια για να αρχίσουν και πάλι τη ζωή τους. 

Ο πατέρας της σύντομα πληροφορήθηκε τη φυγή της και εξοργισμένος άρχισε να την αναζητά. 

Τελικά ανακάλυψε τα ίχνη τους και πήγε να τους βρει με μερικούς ακόλουθους του.

Μόλις τους ανακάλυψε, ο πατέρας Γκέρεμπραν υπερασπίστηκε την Δάφνη και ζήτησε από τον πατέρα της να αφήσει κατά μέρους τις αρρωστημένες διαθέσεις του. 

Τότε ο βασιλιάς χωρίς δισταγμό τράβηξε το σπαθί του και έκοψε το κεφάλι του αγίου πατέρα και έτσι προστέθηκε ένας ακόμη άγιος μάρτυρας στον κατάλογο των μαρτύρων του Χριστού.

Οι παρακλήσεις του πατέρα της να τον παντρευτεί ήταν άκαρπες. Τότε εξοργισμένος με την κόρη του τράβηξε ένα μαχαίρι από την ζώνη του και έκοψε το κεφάλι του παιδιού του. 

Η Αγία Δάφνη μαρτύρησε στα 15 της χρόνια στις 15 του Μαΐου κατά το 620 με 640. 

Τότε εορτάζεται και η μνήμη της.

Τα σώματα των μαρτύρων θάφτηκαν έπειτα από λίγο καιρό από τους κατοίκους του Gheel. 

Έπειτα από λίγο καιρό όμως αποφάσισαν πως άξιζε ένας καλύτερος τρόπος ταφής σε αυτούς του άγιους μάρτυρες και αποφάσισαν να τους ξεθάψουν για να φτιάξουν από την αρχή τους τάφους τους. 

Τότε έκπληκτοι οι εργάτες που έσκαψαν είδαν πως οι μάρτυρες ήταν τοποθετημένοι μέσα σε δύο εξαίρετους τάφους λαξευμένους τόσο όμορφα με πέτρα που θα έλεγες πως σμιλεύτηκαν από αγγέλους. 

Όταν άνοιξαν τον τάφο της Αγίας βρήκαν τοποθετημένο το στήθος της ένα κόκκινο τούβλο που έγραφε 

«Εδώ βρίσκεται η αγία παρθένα και μάρτυρας Ντύμφνα».

Μία μεγαλόπρεπη Εκκλησία στήθηκε στο μέρος όπου βρέθηκαν τα οστά και τα οστά τους φυλάσσονται σε χρυσές οστεοθήκες. 

Τα οστά της Αγίας θεραπεύουν πολλές πνευματικές ασθένειες, επιληψίες, νευρικές διαταραχές, δαιμονικές επιρροές και αποτελεί στήριγμα στα θύματα των βιασμών. 

Σύντομα κόσμος από πολλά απομακρυσμένα μέρη επισκεπτόταν το ναό για να βρει γιατρειά. 

Τιμάται ιδιαίτερα στο Gheel όπου η μνήμη της διατηρήθηκε μέχρι και σήμερα...

  πηγές: 1  2 

   |από την Κωνσταντίνα Δελή, μέλος της ΚΟΙΝΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ

* Έτσι κατάφερα να ξεπεράσω την κατάθλιψη

Η κόλαση της κατάθλιψης

Με το ξεκίνημα της οικονομικής κρίσης στη χώρα μας είχαμε και κατακόρυφη αύξηση των αυτοκτονιών. 

Οι αυτοκτονίες συχνά έρχονταν στις πρώτες θέσεις της επικαιρότητας.

 

Σύμφωνα με πρόσφατα επίσημα δεδομένα της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, το 2015 καταγράφηκαν 529 αυτοκτονίες, το 2014 οι αυτοκτονίες ήταν 565, αλλά το 2007 ήταν σαφώς λιγότερες, 377. 

("αμΦ." σημ: Σήμερα μετρώντας την χρονιά 2024, τα νούμερα φτάνουν στην Ελλάδα στα 469 περιστατικά αυτοκτονιών...)

Οι ειδικοί συμφωνούν ότι μια από τις βασικές αιτίες των αυτοκτονιών είναι τα ψυχικά νοσήματα και ειδικά η κατάθλιψη. 

Οι έρευνες συνεχίζονται σε πολλά επίπεδα και ανακαλύπτει ο ερευνητής ότι επιχειρηματίες που έκαναν απόπειρα αυτοκτονίας δεν είχαν έναν καλό γάμο και η κρίση τούς έφερε σε αδιέξοδο. 

Αντίθετα μια καλή σχέση με τη σύζυγο ακόμη και σε καταστροφή οικονομική, συγκρατούσε τον άνθρωπο από το διάβημα της αυτοχειρίας. 

Ωστόσο η κατάθλιψη δεν κάνει διαχωρισμούς και είναι δυνατόν και ένας διανοούμενος, όπως κι ένας άνθρωπος της τέχνης, να έχει το συναπάντημά του μαζί της.

Ο Ντοστογιέφσκι είχε ένα τρίχρονο γιο που πέθανε από επιληψία. 

Σε απόγνωση, βέβαιος ότι ο ίδιος είχε μεταδώσει την αρρώστια στον γιο του έπεσε σε κατάθλιψη. 

Η σύζυγός του ανήσυχη τον παρότρυνε να ζητήσει βοήθεια από ένα μοναστήρι στην Όπτινα, περίφημο για τους μοναχούς του. 

Περνώντας αρκετό διάστημα κοντά τους, κατάφερε να ξεπεράσει την κατάθλιψη και εν συνεχεία έγραψε το κύκνειο άσμα του, τους “Αδελφούς Καραμαζώφ”, που είναι για πολλούς το ωριμότερο έργο του. 

Η Ρωσία των στάρετς του περασμένου αιώνα ήταν συνηθισμένη στην αντιμετώπιση της κατάθλιψης αφού υπήρχαν πολλά κρούσματα. Διαβάζουμε σε αρκετά λογοτεχνικά έργα της εποχής –και όχι μόνο στη Ρωσία-, ότι η μελαγχολία και η κατάθλιψη βαραίνουν αβάσταχτα και θλιβερά τους ώμους ευαίσθητων ηρώων. 

Ο στάρετς Μακάριος έγραφε σε ένα καταθλιπτικό «Λες ότι η αδυναμία σου ν’ αντισταθείς στον πειρασμό, η βραδύτητά σου να νικήσεις τα πάθη σου και η γενική ηθική αδυναμία σου σε πιέζει πολύ, πράγμα που απλά αποδεικνύει ότι στηρίζεις τη σωτηρία σου στις δικές σου δυνάμεις… 

Πώς αλλιώς θα αποκτήσουμε ταπείνωση, παρά μόνο αν αντικρύζουμε συνεχώς τον εαυτό μας όπως πραγματικά είναι –ο χειρότερος των αμαρτωλών».

Σήμερα χανόμαστε μεταξύ της θεωρίας για βιοχημική προέλευση των διανοητικών διαταραχών, ειδικά της κατάθλιψης και της επιφανειακής συμβουλής «Το μόνο που χρειάζεται είναι να πάψεις να αυτοαναλύεται». Πόσο λόγο όμως έχει η θέληση και η πνευματική αύξηση του ανθρώπου;

Συναντήσαμε τον Παναγιώτη Κ. ο οποίος μίλησε στην «Ορθόδοξη Αλήθεια» για την περιπέτεια που είχε με την κατάθλιψή του.

Mπορείτε, όχι ως ειδικός αλλά ως παθών, να μας πείτε τι είναι η κατάθλιψη;

Η κατάθλιψη είναι ένα πράγμα περίεργο, σχεδόν «μεταφυσικό». Δεν είναι μια απλή μελαγχολία που μπορεί να βρει τον καθένα. Και δεν είναι του ίδιου περιεχομένου η κατάθλιψη με τη μελαγχολία που είναι συνηθισμένη κατάσταση σε όλους μας. Eίναι άλλης ποιότητας…

Πριν πάθω κατάθλιψη, ταύτιζα αυτήν με τη μελαγχολία, τη βαρεμάρα. Ε λοιπόν δεν είναι καθόλου ίδιο πράγμα. Όταν έχεις μελαγχολία δεν αναρωτιέσαι από πού να έχει έρθει. Σε όλους συμβαίνει. Η κατάθλιψη σε αφήνει εμβρόντητο. Σα να σπάει η ψυχή. Να τσακίζεται… Δεν ξέρεις από πού σου ήρθε, δεδομένου ότι μπορεί να μην σου έχει συμβεί κάποιο δυσάρεστο γεγονός πρόσφατα, κάποια απώλεια αγαπημένου προσώπου ή κάτι άλλο. Σίγουρα θα έχουν προηγηθεί πολλά μικρά συμβάντα αλλά δεν τα συσχετίζεις με την κατάθλιψη, δεν τα εντοπίζεις εύκολα. Η κατάθλιψη μπορεί να έρχεται από πολύ “μακριά”…

Εσάς πώς σας συνέβη;

Εμένα μου συνέβη σχεδόν στα «καλά καθούμενα» ένα βροχερό απόγευμα καλοκαιριού κι ενώ ήμουν διακοπές. Μια ξαφνική βαθιά λύπη που την εντόπιζα στην περιοχή του στομαχιού και σιγά σιγά απλωνόταν σε όλο μου το σώμα. Νόμιζα ότι θα περάσει αν και με ξάφνιασε αυτό το πρωτόγνωρο συναίσθημα. Ε, αυτό το πράγμα με συνόδευε έκτοτε για πολλούς μήνες. Τις επόμενες μέρες με κατέλαβε και το άγχος. Δεν μπορούσα να σταθώ, ειδικά σε δημόσιο χώρο. Ένιωθα μια απειλή που δεν ήξερα από πού ερχόταν. Δεν αντιμετωπιζόταν με τίποτα. Ο συνδυασμός λύπης και άγχους είναι κάτι το συντριπτικό για τον ψυχισμό. Κοινώς, δεν αντιμετωπίζεται παρά μόνο με αγχολυτικά. Κι αυτά δεν είναι χωρίς συνέπειες. Υπνηλία, έλλειψη αντανακλαστικών στην οδήγηση, κατάπτωση γενική. Αλλά είναι όλα αυτά προτιμότερα από το άγχος. Ευτυχώς που υπάρχουν και τα φάρμακα. Δοξάζω τον Θεό γι’ αυτό. Ξαναλέω ότι αυτό που ένιωθα δεν μπορεί εύκολα να περιγραφεί. Αυτά που πριν ήταν πανεύκολα και τα έκανες αντανακλαστικά, ντύσιμο, πλύσιμο, βόλτα, οδήγηση κλπ, στην κατάθλιψη σου φαίνονται πάρα πολύ δύσκολα. Κάθε μέρα όταν γυρνάς σπίτι είσαι καθηλωμένος από την υπερπροσπάθεια. Σκέφτεσαι πώς θα τα βγάλεις πέρα την επόμενη. Κι αυτή η διεργασία είναι πιο οδυνηρή από αυτά που τελικά με πολύ κόπο θα κάνεις την αυριανή. Σκεφτόμουν με πολύ άγχος εργασίες που θα έκανα μια βδομάδα μετά και που υπό άλλες συνθήκες δεν αποτελούσαν την παραμικρή δοκιμασία. Δεν είναι ήταν μόνο σωματικός ο κόπος που έπρεπε να καταβάλλω. Ήταν και ψυχικός. Είχαν στερέψει οι διανοητικές μου δυνάμεις και ασφαλώς και οι ψυχικές διαθέσεις πάνω απ΄ όλα.

Εκτός της λύπης και της εν γένει δυσκολίας, ποιές άλλες αλλαγές στη ζωή σας υπήρξαν;

Η ζωή είχε χάσει κάθε νόημα. Τα χόμπι που πριν με ζωογονούσαν είχαν χάσει την ελκυστικότητά τους. Αναρωτιόμουν πώς εγώ περνούσα ευχάριστα την ώρα μου με αυτά. Λ.χ. διαβάζοντας ένα λογοτεχνικό βιβλίο. Όλα αυτά φαίνονταν ένα παρελθόν οριστικά διαγραμμένο.

Τα πρόσωπα των ανθρώπων που συναντούσα στο δρόμο μού φαίνονταν υπερβολικά άσχημα, αποτροπιαστικά. Προφανώς δεν έφταιγαν τα πρόσωπα των συνανθρώπων μου. Εγώ τα έβλεπα έτσι, πράγμα που για μένα ήταν το ίδιο.

Αλλά και οι άλλοι, όσοι δεν ήξεραν τι είχα, το υποψιάζονταν και ρωτούσαν τι έχω. Δεν μπορούσα να το πω σε όλους και έτσι έλεγα ότι δεν είχα κάτι – η καρδιά μου όμως ήξερε τι είχα. Ήμουν ένας ζωντανός νεκρός. Αν πέθαινα θα γλίτωνα από ένα φοβερό βασανιστήριο που μου φαινόταν ατέλειωτο. Ζήλευα τους ανθρώπους που ήταν καλά. Όχι ότι ήθελα να χουν κι αυτοί κάτι ανάλογο, κάθε άλλο. Εννοώ ότι ήθελα κι εγώ να ήμουν όπως παλιά. Να ξανάβρισκα τον εαυτό μου, τη ζωή μου. Δεν ήθελα να είμαι ευτυχισμένος ή χωρίς προβλήματα. Ήθελα απλά μια συνηθισμένη ζωή. Δεν ξέρετε τι σπουδαίο πράγμα είναι μια συνηθισμένη ζωή! Καταλήγει κανείς στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχει τίποτα σπουδαιότερο από τη συνηθισμένη ζωή, μια γνώση που την αποκτά κανείς μόνο όταν είναι άρρωστος ψυχικά ή σωματικά. Να δοξάζουμε και να ευγνωμονούμε τον Θεό όταν είμαστε καλά. Να χαιρόμαστε κάθε στιγμή που είμαστε υγιείς και να μην φαρμακώνουμε τη ζωή μας με την υποψία ότι θα μας βρουν κακά στο μέλλον. Δυστυχώς η κόλαση υπάρχει και είναι εδώ. Δεν ξέρω αν υπάρχει και μετά θάνατον, ελπίζω ο Θεός να την καταργήσει, αλλά είμαι βέβαιος ότι υπάρχει σε αυτήν τη ζωή. Κάποτε την έβλεπα θεωρητικά βλέποντας τους πολέμους, τις ασθένειες των άλλων, τα γηρατειά κλπ. Όμως τη γνώρισα ο ίδιος.

Η κατάθλιψη έχει σχέση με την αμαρτία;

Δεν λέω ότι η κατάθλιψη είναι αποτέλεσμα συγκεκριμένων αμαρτιών ή, πολύ περισσότερο, τιμωρία του Θεού. Όχι. Όταν έπαθα κατάθλιψη δεν είχα κάνει κάτι αμαρτωλό. Ήρθε αναπάντεχα. Είναι σαν να σπας το πόδι σου. Σαν να αρρωσταίνεις σωματικά. Μπορεί όπως λένε όλες οι ασθένειες και ο θάνατος να είναι αποτέλεσμα της αμαρτίας, αλλά καταλαβαίνετε τι θέλω να πω. Κατάθλιψη μπορεί να πάθει ο οποιοδήποτε, χωρίς να είναι πολύ αμαρτωλός. Και αντιστρόφως μπορεί ένας συνειδητά αμαρτωλός να μην έχει καθόλου κατάθλιψη.

Η κατάθλιψη σχετίζεται και με πολλές περιπτώσεις αυτοκτονιών; Σας πέρασε από το μυαλό κάτι τέτοιο;

Όχι δεν σκέφτηκα ποτέ να αυτοκτονήσω. Ξέρω ότι πολλοί καταθλιπτικοί φτάνουν στη σκέψη της αυτοκτονίας ή/και αυτοκτονούν. Παλιότερα δεν θα το κατανοούσα. Θα το θεωρούσα εντελώς ανώριμη και βιαστική απόφαση. Όχι ότι τώρα το δικαιολογώ. Αλλά καταλαβαίνω πώς κάποιος μπορεί να φτάσει στην αυτοκτονία, η οποία ασφαλώς δεν λύνει κανένα πρόβλημα ούτε για σένα τον ίδιο ούτε για τους οικείους σου. Αλλά νιώθεις ότι η ζωή δεν έχει κανένα νόημα. Κι όχι μόνο αυτό: η ζωή σε τυραννάει, κάθε λεπτό, κάθε δευτερόλεπτο ασφυκτιάς, πρόκειται για ένα αδιάλειπτο μαρτύριο. Δεν θέλω να το συγκρίνω με τα σωματικά μαρτύρια. Ο καθένας υπομένει από μόνος του ό,τι του τυχαίνει. Αλλά το ψυχικό μαρτύριο είναι αβάσταχτο. Δεν παλεύεται. Καταρχάς δεν ξέρεις από πού προέρχεται, αν θεραπεύεται, αν θα τελειώσει ποτέ. Όλα είναι θολά, αδιευκρίνιστα. Η εκκλησία σωστά λέει ότι η αυτοκτονία είναι μεγάλο αμάρτημα, αλλά, σήμερα που ξέρουμε πολύ περισσότερα για τις ψυχικές ασθένειες, νομίζω ότι βλέπει με κατανόηση το θέμα αυτό. Δεν πρόκειται για την αυτοκτονία λ.χ. ενός εφήβου που θέλει να “τιμωρήσει” με αυτό τον τρόπο τους γονείς του ή την αυτοκτονία κατόπιν ερωτικής απογοήτευσης. Η αυτοκτονία ενός βαριά καταθλιπτικού είναι τελείως άλλη περίπτωση. Ο καταθλιπτικός αυτοκτονεί όχι για να δείξει ότι είναι ανδρείος ή αντιθέτως επειδή είναι δειλός. Ο καταθλιπτικός αυτοκτονεί επειδή αρρώστησε. Δεν λέω ότι ο καταθλιπτικός δεν έχει κάποια ευθύνη για την κατάθλιψή του, αλλά του συνέβη, το έπαθε, δεν το επιδίωξε. Μπορεί να την έχτιζε σιγά σιγά και επί χρόνια, αλλά όταν του συμβεί δεν ελέγχεται. Σου αφαιρεί κάθε νόημα από τη ζωή.

Σας βοήθησε η ιατρική επιστήμη;

Βοήθεια σαφή μού πρόσφεραν τα φάρμακα που υπέδειξε ο ψυχίατρος. Μικρή βοήθεια πήρα και από την ψυχανάλυση. Αλλά ασφαλώς χωρίς τα φάρμακα δεν ξέρω πού θα ήμουν τώρα. Όταν λειτούργησαν τα αντικαταθλιπτικά επανήλθα στην προηγούμενη κατάσταση. Αλλά και κάτι παραπάνω: είχα πλέον τη γνώση της προηγούμενης θλιβερής φάσης και χαιρόμουν που επανήλθα στην κατάσταση της υγείας. Ό,τι αισθάνεται κάποιος που μετά από μια σοβαρή σωματική ασθένεια επανέρχεται στην υγεία. Κι ακόμα παραπάνω: στην κατάθλιψη δεν ξέρεις ποτέ αν και πότε θα γίνεις καλά. Η χαρά μου λοιπόν ήταν και είναι μεγάλη. Γι’ αυτό λέω σε όποιον έχει κατάθλιψη να επισκεφτεί αμέσως τον ψυχίατρο. Οι γιατροί είναι δώρο του Θεού στον άνθρωπο.

Σημαντικό είναι επίσης ο ασθενής να μην τα παρατήσει. Να μην απελπιστεί. Να μη φτάσει στην απόγνωση. Εγώ έλεγα ότι αυτό δεν είναι και δεν μπορεί ποτέ να είναι κάτι το μόνιμο για μένα. Το έλεγα και στους κοντινούς μου ανθρώπους. Όχι, αυτό δεν είμαι εγώ. Ήρθε αλλά δεν θα μείνει. Κι έτσι έγινε.

Σας βοήθησε η πίστη στον Θεό;

Ο Θεός ήταν για μένα μεγάλη ελπίδα, αυτός που δεν μου επέτρεψε ποτέ να μου περάσει από το μυαλό η αυτοκτονία ως λύση. Όχι ότι φοβόμουν το θάνατο. Τον θεωρούσα ως λύση αν ερχόταν από μόνος του. Αλλά επ’ ουδενί τον επιδίωξα. Προφανώς προσευχή συγκροτημένη δεν μπορούσα να κάνω. Διάβαζα μόνο θεολογικά κείμενα που μιλούσαν για τη χαρά και έκανα και κομποσκοίνι. Μεγάλη παρηγοριά. Ξαπλωμένος βέβαια. Αλλά κάτι ήταν κι αυτό.

Μια φορά εν μέσω της κατάθλιψης, μετά την εξομολόγηση, αισθάνθηκα μια εντελώς αναπάντεχη χαρά. Δεν ήταν η χαρά και η ανακούφιση που νιώθεις μετά τη συνηθισμένη εξομολόγηση. Ήταν ένα ουράνιο δώρο. Σαν να μου έλεγε ο Θεός ότι να εγώ μπορώ να σε απαλλάξω από αυτό το πράγμα. Ήμουν τότε διακοπές σε ένα βουνό. Αμέσως ένιωσα μεγάλη δύναμη, απρόσμενη ευφορία, μια γλυκύτητα απλώθηκε σα μέλι σε όλο μου το σώμα. Δυστυχώς κράτησε μόνο κάποιες ώρες. Αλλά ήταν αρκετές για να πάρω κουράγιο.

Επίσης αναρωτήθηκα κατά πόσο έχουμε πάρει στα σοβαρά αυτό που λέμε “κόλαση”. Αν η κόλαση είναι προφανώς ένα εσωτερικό μαρτύριο που επηρεάζει όλο τον άνθρωπο, δηλαδή ψυχοσωματικό μαρτύριο, αυτό δεν μπορεί να είναι πολύ διαφορετικό από την κατάθλιψη. Αυτή σε τσακίζει ψυχικά και έχει ασφαλώς και σωματικές συνέπειες.

Τι άλλο σας έδωσε κουράγιο;

Δεν έπαψα να κάνω ό,τι έκανα και όταν ήμουν καλά, από πλευράς υποχρεωτικών καθηκόντων κυρίως. Πήγαινα στη δουλειά, έτρωγα αν και δεν είχα όρεξη καμία, μάλιστα είχα χάσει αρκετά κιλά, πλενόμουν, έβγαινα βόλτα. Αλλά όλα αυτά με πολύ πολύ κόπο και με την ώρα να μην περνάει με τίποτα. Στη δουλειά είχα την αίσθηση ότι είχαν περάσει λ.χ. 2 ώρες και είχαν περάσει μόνο 15 λεπτά… Εννοείται ότι πολύ με στήριξε η οικογένειά μου. Πρέπει να ξέρετε ότι ειδικά η γυναίκα μου συνέπασχε με μένα αλλά και δεν με άφησε στιγμή από κοντά της. Είναι κάτι το ανεκτίμητο αυτό. Υπήρχαν γνωστοί μου που σε παρόμοια περίπτωση βίωσαν εγκατάλειψη από τον ίδιο τους τον σύντροφο, γιατί η ασθένεια αυτή τρομάζει όσους δεν την κατανοούν. Ο τρόμος δημιουργεί πανικό και οι οικείοι σου τρέπονται σε φυγή. Η γυμναστική και η επαφή με τη φύση επίσης βοηθάει. Αλλά δεν γιατρεύει. Μπορεί η γυμναστική, οι εργασίες οι σωματικές και ο περίπατος να σου φέρνουν κέφι και ευεξία όταν απλά έχεις μελαγχολία ή βαρεμάρα. Αλλά η κατάθλιψη είπαμε δεν είναι απλή μελαγχολία. Αν μπορούσα να κάνω γυμναστική ενώ είχα κατάθλιψη, τότε μάλλον θα ήμουν καλά…

Τώρα πώς είστε; Ποιο το αποτέλεσμα όλης αυτής της περιπέτειας;

Τώρα είμαι καλά. Ήδη έχουν περάσει 3 χρόνια που είμαι καλά. Παίρνω βέβαια προληπτικά μια ήπια αγωγή. Δεν έχω ξεχάσει αυτό που πέρασα. Ξέρετε η κατάθλιψη συνήθως επανακάμπτει, και αυτό συνέβη σε μένα μια φορά. Ευτυχώς έκτοτε δεν ξανάρθε.

Η εμπειρία αυτή με έκανε λίγο πιο σοφό όπως λέμε. Νιώθω πολύ χαρούμενος που είμαι υγιής και δεν γκρινιάζω για πράγματα ή επιθυμίες που δεν πραγματοποιούνται. Η ζωή είναι πραγματικά ωραία. Και έχω την επιθυμία να ζήσω, κάτι που είχε εξαφανιστεί στον καιρό της κατάθλιψης, όπως και οποιαδήποτε άλλη επιθυμία. Ήμουν ένας άνθρωπος χωρίς επιθυμία. Ανάπηρος. Και ευχαριστώ τον Θεό που είμαι καλά.

Σας ευχαριστούμε.

Η κατάθλιψη έρχεται από τα βάθη των αιώνων και υπάρχουν πολλές λέξεις με τις οποίες την εξέφραζαν οι άνθρωποι. Θα την συναντήσουμε και σε συμβολισμούς μέσα από την ιστορία της ανθρωπότητας. Μια δυνατή αφήγηση παρομοιάζει τον άνθρωπο που ασθενεί από αυτή την ασθένεια με τη Μέδουσα, την άσχημη Γοργόνα της μυθολογίας, που όποιος την κοίταζε πέτρωνε. 

Έτσι όταν ο Περσέας έστρεψε την ασπίδα του προς αυτή και αντίκρυσε τη φριχτή μορφή της καθρεπτισμένη, η Μέδουσα δεν άντεξε την ασχήμια της και πέτρωσε, ακολουθώντας τη μοίρα των προηγούμενων θυμάτων της. Τότε ο Περσέας μπόρεσε να την αποκεφαλίσει. Όταν η ψυχή φορτωμένη από την προπατορική πτώση της κοιτάξει και αναγνωρίσει τον εαυτό της μπορεί να συμβεί αυτό το πέτρωμα. Ωστόσο, πέρα από τις αιτίες που μπορεί να είναι διαφορετικές σε κάθε άνθρωπο, όπως και ο τρόπος που αντιμετωπίζονται, η κατάθλιψη λέει ο Lopukhin, είναι όπως ένας φελλός σε ένα μπουκάλι φίνου κρασιού που δεν μας επιτρέπει να μοιραστούμε και ν’ απολαύσουμε τους καρπούς του εαυτού μας. Η γεύση, η ουσία των καρπών μας, παραμένουν άγνωστες και αχρησιμοποίητες, όταν οι σκέψεις μας εμποδίζουν την απελευθέρωση της φυσικής μας ενέργειας.

Ευχαριστούμε τον Παναγιώτη για την κατάθεση και την μοιρασιά της προσωπικής του εμπειρίας με τους αναγνώστες μας.

____________

Σοφία Χατζή

δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα

ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΑΛΗΘΕΙΑ, 05.09.2018
Εμείς από εδώ

(πρώτη ανάρτηση 9/3/2019)

Η νευρασθένεια και τα άυλα μικρόβια της... |Άγιος Πορφύριος

 

Σε συγγενή νευροπαθούς, ο Άγιος Πορφύριος συνιστούσε να προσέχει τον εαυτό του, μήπως μολυνθεί κι εκείνος.

Σε ερώτησή του, πως μπορεί να συμβεί αυτό, αφού αυτή η αρρώστια δεν είναι κολλητική, ο Γέροντας απάντησε:

“Δεν είναι έτσι όπως το λες. 

Τα άυλα μικρόβια της νευρασθένειας πετάνε, πετάνε όπως τα κουνούπια και προσβάλλουν την ψυχή.

(Έκανε αναπαράσταση της πτήσεως των μικροβίων αυτών, κινώντας εκφραστικά τα δάχτυλα του χεριού του). 

Καλό είναι να βοηθάς το νευροπαθή, αλλά πρέπει να προστατεύεις και τη δική σου ψυχή, με τη χάρη του Χριστού”.

“Κανείς δε με θέλει, δε με καταλαβαίνουν δε μ’ αγαπούν” λένε εξαιτίας του εγωισμού τους οι ψυχικώς ασθενείς

“Οι ψυχικές ασθένειες είναι οι πιο εύκολες να θεραπευθούν”, έλεγε ο γέροντας.

“Αν όλα τα συναισθήματά σου τα στρέψεις προς το Άγιο Πνεύμα, αγιάζονται.

Με την ίδια δύναμη ο άγιος θεραπεύει και ο κακός σκοτώνει. 

Κατάλαβες;

Γι’ αυτά μιλάνε κι αυτοί οι θεόσοφοι. 

Λένε: 

”Άμα θέλεις, το κάνεις. 

Δυνάμωσε τη θέληση”.

ΠΗΓΗ

«Ὅλοι οἱ ψυχικά ἀσθενεῖς ἔχουν ὡς κέντρο τον ἑαυτό τους».

Ἕνας ἀκόμη σύγχρονος Στάρετς, ὁ Στάρετς Σέργιος, συμφωνεῖ μέ τά λεγόμενα τοῦ Γέροντος Πορφυρίου καί τοῦ Γέροντος Παϊσίου, πού μόλις παρουσιάσαμε:
«Στὴ βάση τῶν ψυχικῶν ἀσθενειῶν», παρατηρεῖ ὁ Στάρετς Σέργιος, «βρίσκεται ἡ ὑπερηφάνεια. Θεμέλιο τῶν ψυχικῶν ἀσθενειῶν εἶναι ἡ θεώρηση τοῦ ἑαυτοῦ μας ὡς κέντρου τῶν πραγμάτων. Ὅλοι οἱ ψυχικὰ ἀσθενεῖς ἔχουν ὡς κέντρο τὸν ἑαυτό τους»[38]. 
Ἐδῶ ὁ Γέροντας ταυτίζεται πλήρως μέ τόν Γέροντα Πορφύριο, πού ὁμιλεῖ γιά τόν ἐγωισμό ὡς αἰτία τῆς κατάθλιψης.
Καί συνεχίζει: 
«Αὐτό, βεβαίως, δέν σημαίνει ὅτι οἱ ἴδιοι εἶναι ὑπεύθυνοι για τὴν ἀσθένειά τους. Ἡ ὑπερηφάνεια, ὅπως καὶ τὰ ἄλλα πάθη, ἔχουν στο ἄτομο ποικίλες προελεύσεις: τὴν προσωπικὴ βούληση, ἀλλὰ καὶ τὴν κληρονομικότητα, τὸ οἰκογενειακὸ περιβάλλον, τὴν κοινωνία, τὶς προσωπικὲς σχέσεις καὶ τὴν ἱστορία τοῦ καθενός. Κάθε πνευματικὸς Πατέρας πρέπει να εἶναι ταυτόχρονα καὶ ψυχίατρος. Κάθε ψυχικὴ ἀσθένεια ἔχει στήν βάση της πνευματικὰ προβλήματα»[39].
Καί ἐδῶ ὁ Γέροντας Σέργιος ταυτίζεται μέ τόν Γέροντα Πορφύριο πού διδάσκει ὅτι πίσω ἀπό τά λεγόμενα «ψυχολογικά» κρύβονται πνευματικά προβλήματα καί δαιμόνια.
«Ἡ πνευματικότητα», παρατηρεῖ ἐπίσης ὁ Στάρετς Σέργιος, «καλύπτει καὶ περιλαμβάνει τὰ πάντα. Ἑπομένως, μία πνευματικὴ πράξη μπορεῖ να θεραπεύσει»[40]. 
Ἐδῶ ὁ Γέροντας ἀπαντᾶ σ’ αὐτούς πού λένε ὅτι (τάχα) χρειάζεται Πνευματικός γιά τά πνευματικά καί ψυχολόγος-ψυχίατρος γιά τά ψυχολογικά προβλήματα. Ὅλα εἶναι πνευματικά προβλήματα καί χρήζουν τήν Θεία Χάρη γιά νά θεραπευθοῦν.
«Ὁ ψυχίατρος που δεν εἶναι πνευματικὸς ἄνθρωπος», σημειώνει εὔστοχα ὁ Γέροντας Σέργιος, «μπορεῖ νά ἀνακουφίσει τὸν ἀσθενῆ, νά τὸν βοηθήσει νά ξαναβρεῖ τὸν ἑαυτὸ του, νά βελτιώσει τίς σχέσεις του μὲ τοὺς ἄλλους. Ἀλλὰ κατὰ βάθος τὸν ἀφήνει ἄδειο, γιατὶ δέν τοῦ λέει πῶς νά βρεῖ ἕνα νόημα στήν ὑπάρξή του. Κάτι πού, ἀντιθέτως, κάνει ὁ πνευματικὸς Πατέρας»[41]. 
Νά ἡ τεράστια διαφορά προσφορᾶς τῶν μέν ἀπό τούς δέ. Ἡ «ἀπουσία νοήματος ζωῆς» εἶναι τό μεγαλύτερο πρόβλημα στόν σημερινό σύγχρονο «πολιτισμένο» ἄνθρωπο.
Ἡ θεραπεία ἐπίσης ἀπό τούς ψυχιάτρους δέν γίνεται στό βάθος ἀλλά στήν ἐπιφάνεια τῆς ἀνθρώπινης ὕπαρξης· εἶναι μία θεραπεία κυρίως στήν συμπεριφορά καί ὄχι στό «εἶναι», στήν οὐσία τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς.
Οἱ ψυχίατροι καί οἱ ψυχολόγοι ἀγνοοῦν τήν ἀνθρώπινη ψυχή καί ἐν πολλοῖς ἀρνοῦνται τήν ὕπαρξή της. 
«Ἀντίθετα μὲ ὅ,τι ἰσχυρίζεται ὁ Φρόυντ», ὑπογραμμίζει ὁ Στάρετς, «ἡ βάση τῶν ψυχικῶν ἀσθενειῶν δεν εἶναι ἡ σεξουαλικότητα, ἀλλὰ ἡ ὑπερηφάνεια»[42]. 
Ἡ νόσος τοῦ διαβόλου (ἡ ἀλαζονεία-ὑπερηφάνεια) εἶναι αὐτήν πού ἀρρωσταίνει καί τήν ἀνθρώπινη ὕπαρξη.
«Ἡ ὑπερηφάνεια», ὅπως παρατηρεῖ ὁ π. Παΐσιος, «γεννᾶ τόν ἐγωισμό»[43].
Ὁ διάβολος, μπαίνοντας στήν ὑπερήφανη-ἐγωκεντρική ψυχή, τήν γεμίζει μέ λύπη, κόπωση καί ἀπόγνωση.
Κάποιος ρώτησε τόν Γέροντα Παΐσιο σχετικά μέ τήν στενοχώρια πού τοῦ ἐρχόταν γιά τίς πτώσεις του:
«Γέροντα, κάμπτομαι ἀπό τήν στενοχώρια γιά τίς πτώσεις μου καί κουράζομαι στόν ἀγώνα μου.
– Ἀπό τόν ἐγωισμό εἶναι. Ἐπειδή δέν «κάμπτεις», γι’ αὐτό ἀποκάμνεις μετά. Δέν ὑπάρχει ταπείνωση, μετάνοια, συντριβή· ὑπάρχει ἐγωισμός καί ὁ ἐγωισμός πάντα φέρνει λύπη καί ἄγχος. Ὅταν ὁ ἄνθρωπος δέν ἔχει μετάνοια, ἀλλά στενοχωριέται ἀπό ἐγωισμό, ἀπό ἀνθρωπαρέσκεια, ἐπειδή ξέπεσε στά μάτια τῶν ἄλλων, τότε ὑπάρχει μέσα του ἀγωνία, φαρμάκι, πόνος»[44].
Ὁ καταθλιπτικός ἄνθρωπος βιώνει ἀκριβῶς τήν λύπη, τό φαρμάκι, τόν πόνο, διότι δέν «κάμπτει», δέν ταπεινώνεται, δέν μετανοεῖ ἀλλά στενοχωριέται, ἐξ αἰτίας τοῦ πληγωμένου του ἐγωισμοῦ καί τῆς ἀνθρωπαρέσκειας.
Πολλές φορές ἡ ὑπερβολική στενοχώρια γιά τά πάθη καί τίς πτώσεις μας ὑποκρύπτει μία αὐτονομημένη ἀπό τόν Θεό προσπάθεια ἠθικῆς βελτίωσής μας καί ἕναν μεγάλο ἐγωισμό.
Ὁ στάρετς Μακάριος ἔγραφε σὲ ἕνα προφανῶς καταθλιπτικὸ πρόσωπο: 
«Λὲς ὅτι ἡ ἀδυναμία σου νὰ ἀντισταθεῖς στὸν πειρασμό, ἡ βραδύτητά σου νὰ νικήσεις τὰ πάθη σου καὶ ἡ γενικὴ ἠθικὴ ἀδυναμία σου σὲ πιέζει πολύ, πράγμα ποὺ ἁπλὰ ἀποδεικνύει ὅτι στηρίζεις τὴν σωτηρία σου στὶς δικές σου δυνάμεις… Πῶς ἀλλιῶς θὰ ἀποκτήσουμε τὴν ταπείνωση, παρὰ μόνο ἂν ἀντικρίζουμε συνεχῶς τὸν ἑαυτό μας ὅπως πραγματικὰ εἶναι – ὁ χειρότερος τῶν ἁμαρτωλῶν». 
Ἡ Ρωσία τῶν στάρετς τοῦ 19ου αἰώνα ἦταν ἀρκετὰ ἐξοικειωμένη μὲ τὴν κατάθλιψη... 
(Ἡ κατάθλιψη) θεωρεῖτο σύμπτωμα τῆς ὑπερηφάνειας, καὶ ἡ θεραπεία του ἦταν ἡ ταπείνωση[45].
Ἑπομένως: Τά πάθη καί κυρίως ὁ ἐγωισμός-ὑπερηφάνεια προξενοῦν τήν τόσο διαδεδομένη στήν ἐποχή μας κατάθλιψη.

Ἀρχ. Σάββας Ἁγιορείτης

Ἀπόσπασμα ἀπό τό Βιβλίο:Τά πάθη καί ἡ κατάθλιψη - Τί εἶναι καί πῶς θεραπεύονται


http://agiapsychanalysi.blogspot.com/…/01/blog-post_27.html…

Theodoula Paraskeuopoulou

~ Ποια είναι η αιτία, Όσιε Γέροντα, που η πλειοψηφία των ανθρώπων φτάνουν να είναι ψυχικά άρρωστοι;

''Ο άνθρωπος

που δεν πηγαίνει συχνά στην εκκλησία,

που δεν εξομολογείται

και δεν κοινωνεί,

δεν γίνεται μέτοχος της θείας χάριτος.

Αυτή είναι η αιτία που η πλειοψηφία των ανθρώπων

φτάνουν να είναι ψυχικά άρρωστοι...''

Όσιος Αμφιλόχιος του Ποτσάεβ

~ από τον Γιάννη Τσιτλακίδη

* Επιτρέπεται ένας πιστός να νοσεί ψυχικά; (π. Επιφάνιος Θεοδωρόπουλος)

Ο μακαριστός Γέροντας, Αρχ. π. Επιφάνιος Θεοδωρόπουλος ρωτήθηκε κάποτε αν επιτρέπεται να παίρνουν φάρμακα οι Χριστιανοί.

Διότι πολλοί ισχυρίζονται ότι το άγχος, η κατάθλιψη, η μελαγχολία και γενικότερα οι ψυχοπάθειες θεραπεύονται μόνο με πνευματική ζωή, δηλ. με προσευχή, εκκλησιασμό, εξομολόγηση, Θεία κοινωνία κλπ. 

Η απάντησή του ήταν ξεκάθαρη:
 
Όταν χρειάζεται και το κρίνουν οι γιατροί ως απαραίτητα, πρέπει να τα παίρνουν και οι Χριστιανοί. 

Μα τι μπορούν να κάνουν τα φάρμακα στην ψυχή του ανθρώπου; 

Θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι τα λεγόμενα ψυχοφάρμακα δεν μπορούν να δώσουν στην ψυχή του πονεμένου ανθρώπου παρηγοριά, ελπίδα και να απαλλάξουν την συνείδηση ενός ανθρώπου από τις τύψεις των αμαρτιών που διέπραξε. Αυτά τα δωρήματα μόνον «άνωθεν καταβαίνουσι, εκ του Πατρός των φώτων».

 Τότε γιατί είπατε ότι χρειάζονται τα ψυχοφάρμακα; 

Ακούστε: Άγχος ή κατάθλιψη δεν εμφανίζουν οι άνθρωποι μόνον από παράγοντες όπως: 

από θάνατο συγγενούς 

ή ακόμη από μια οικονομική καταστροφή 

ή καταπίεση και εξουθένωση της προσωπικότητας τους κ.τ.λ.

Αλλά από παράγοντες που ξεκινούν από το νευρικό σύστημα (εγκέφαλο) του ανθρώπου. 

Δηλ. από διαταραχή των ανώτερων λειτουργιών του εγκεφάλου, όπως της σκέψης, του συναισθήματος, της βούλησης κ.τ.λ. 

Αυτού του τύπου το άγχος, ή η κατάθλιψη κ.τ.λ. βελτιώνονται ή και θεραπεύονται με τα ψυχοφάρμακα, φάρμακα δηλ. τα οποία δρουν στις λειτουργίες του εγκεφάλου με σκοπό να τις επαναφέρουν στον κανονικό τους ρυθμό. 

Για να το πω με απλά λόγια: Πολλοί από τους Χριστιανούς εστιάζουν την προσοχή τους στο άυλο συστατικό του ανθρώπου δηλ. την ψυχή, αποδίδοντας μόνο σ’ αυτή τις ψυχικές ασθένειες και έτσι έχουν την εντύπωση ότι τα φάρμακα δεν μπορούν να επιδράσουν στο άυλο. 

Λησμονούν όμως, ότι ο άνθρωπος έχει και σώμα. Και επειδή ο εγκέφαλος μέσω του οποίου εκδηλώνεται η ψυχή, είναι όργανο του σώματος, με υλικά μέσα (δηλ. με φάρμακο) πρέπει να αντιμετωπιστούν οι διαταραχές του.

Τι εννοείτε όταν λέτε ότι η ψυχή εκδηλώνεται μέσω του εγκεφάλου;

Μια εικόνα που θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε για να περιγράψουμε τη σχέση ψυχής και εγκεφάλου είναι του βιολιού με τον βιολιτζή. Όπως δεν μπορεί να βγάλει καλή μουσική και ο καλλίτερος βιολιστής, αν το βιολί είναι σπασμένο ή ξεκούρδιστο, κατά τον ίδιο τρόπο και η συμπεριφορά του ανθρώπου δεν θα είναι άρτια αν ο εγκέφαλο του παρουσιάζει κάποια διαταραχή, οπότε δεν θα μπορεί να εκδηλωθεί σωστά η ψυχή. Τη διαταραχή ακριβώς αυτή του εγκεφάλου προσπαθεί η ιατρική να τη διορθώσει με τα φάρμακα και να υποβοηθήσει την ψυχή να εκδηλώνεται σωστά.

Να σας ρωτήσω κάτι άλλο. Δεν μπορεί η έντονη μυστηριακή ζωή ή η θερμή προσευχή να θεραπεύσουν τις διαταραχές αυτές του εγκεφάλου;

Βεβαίως ο Θεός μπορεί να κάνει θαύμα και σ’ αυτές τις παθήσεις. Το ερώτημα όμως το οποίο ετέθη στην αρχή ήταν άλλο το αν δηλαδή επιτρέπεται η χρήση ψυχοφαρμάκων από τους Χριστιανούς. Και σ’ αυτό απαντώ αναμφίβολα ΝΑΙ.  

Παράλληλα όμως σας ερωτώ και γω. Γιατί δεν υποβάλλετε το ίδιο ερώτημα και για το βρογχικό άσθμα π.χ. ή το έκζεμα ή την ημικρανία κ.τ.λ. Ας το καταλάβουμε επιτέλους ότι το άγχος ή μελαγχολία κ.τ.λ. δεν προέρχονται μόνο από διαταραχή της ψυχής, αλλά και από διαταραχή του εγκεφάλου ή από συνδυασμό των δύο. 

Στην τελευταία περίπτωση χρειάζεται και ψυχολογική υποστήριξη (επίλυσης προβλημάτων, συμπαράσταση ανιδιοτελής διακριτική για να μην αισθάνονται οι ασθενείς δύσκολα από τις εκδηλώσεις της αγάπης μας, εξέταση από καταρτισμένο ευσεβή ψυχίατρο, ο οποίος και θα τους διαφωτίσει για τη φύση των ενοχλημάτων, επίκληση της Θείας Βοήθειας και παράλληλα θεραπευτική αγωγή.

(Από τη ζωή και διδασκαλία του πατρός Επιφανίου «Υποθήκες Ζωής") 

***

Δείτε κι αυτό:

Τόν πιστό εὔλογα ἀπασχολεῖ πῶς θά σταθῆ ἀπέναντι στά ψυχιατρικά του προβλήματα στή βάση τῆς πίστεως. Διότι ἡ ἰδιότητα τοῦ Χριστιανοῦ εἶναι κάτι πού καλεῖται νά διαποτίζει ὁλόκληρη τή ζωή του. Τά πάντα χρειάζεται νά εἰδωθοῦν μέσα ἀπό αὐτό τό πρίσμα.
 

Οἱ ψυχιατρικές διαταραχές ἔχουν ποικίλα αἴτια: 

βιολογική προδιάθεση, 

στρεσογόνα γεγονότα, 

ἐμπειρίες οἰκογενειακῆς ἀνατροφῆς, 

προβληματικές συνήθειες, 

κοινωνικές ἐξελίξεις. 

Συνδέονται ἐπίσης μέ τήν πνευματική ζωή τοῦ πιστοῦ καί μέ τίς ὑπαρξιακές του τοποθετήσεις.
 

Σχεδόν πάντοτε ἀπαιτοῦν τήν συνεργασία μέ εἰδικό (ψυχίατρο ἤ ψυχολόγο) προκειμένου νά ληφθῆ ἡ κατάλληλη φαρμακευτική ἀγωγή ἤ ψυχοθεραπεία ἤ συμβουλευτική. Ἀποτελεῖ σοβαρό λάθος νά παραμερίζονται ἤ νά ὑποτιμῶνται ἡ ἐπιστημονική γνώση καί πείρα, στό ὄνομα μίας εὐλαβοῦς στάσης. Ἀλλά γιά τόν πιστό αὐτά δέν εἶναι ἀρκετά – καί ὀρθῶς.
 

Θά μπορούσαμε νά διακρίνουμε ὡς ἑξῆς τίς ἀντιδράσεις πού ἀπαιτοῦνται, ὅταν ἐμφανισθῆ κάποια ψυχιατρική διαταραχή:
 

-Ἐπίκληση τῆς Χάριτος τοῦ Θεοῦ προκειμένου νά θεραπευθῆ. Ὅπως γράφει ὁ Μ. Βασίλειος, καταφεύγουμε στούς γιατρούς, ἀλλά δέν σταματᾶμε νά ἐλπίζουμε στόν Θεό. Κάθε ψυχιατρική διαταραχή μᾶς κάνει νά αἰσθανόμαστε πιό τρωτοί καί ἀδύναμοι, κάτι πού χρησιμεύει στήν προσπάθειά μας γιά ταπείνωση καί στενότερη σύνδεση μαζί Του.
 

-Πιό συστηματική πνευματική καί μυστηριακή ζωή, ἔτσι ὥστε ἡ ‘καλή ἀλλοίωση’ τῆς ψυχῆς νά συμβάλει στήν ἴαση. Προσοχή, ὅμως: δέν θά πρέπει νά ἀπογοητεύεται κανείς, ὅταν ἡ πνευματική ζωή δέν ἀποδίδει. Πολλές φορές ἡ προδιάθεση τοῦ ἐγκεφάλου ἤ ἀρνητικές παιδικές ἐμπειρίες μᾶς κάνουν ἀρκετά εὐάλωτους καί ἀπαιτεῖται προηγουμένως ἡ βοήθεια τῆς Ψυχιατρικῆς προκειμένου κατόπιν νά ἀρχίσουν νά φαίνονται τά ἀποτελέσματα τοῦ πνευματικοῦ ἀγώνα. Οἱ ἐπιστημονικοί τρόποι ἀνοίγουν τόν δρόμο γιά νά δράσει ὁ Θεός.
 

-Διερώτηση μήπως ἐπιλογές μας καί στάσεις μας ἄνοιξαν τόν δρόμο γιά τό ψυχιατρικό πρόβλημα. Τό ἐνδεχόμενο αὐτό εἶναι συχνότερο ἀπό ὅσο νομίζουμε.
 

Γιά παράδειγμα, τό πάθος τῆς ἀπληστίας προδιαθέτει σέ ἄγχος καί μακροχρόνια σέ κατάθλιψη, ἄν δέν ἱκανοποιεῖται. 

Τό ἴδιο ἰσχύει καί μέ τό πάθος τοῦ ναρκισσισμοῦ. Ἐφόσον οἱ ὑπερβολικές ἐπιθυμίες μας συγκρούονται μέ τήν πραγματικότητα, προκύπτει ψυχική ὀδύνη ἡ ὁποία χρονίζουσα ἐνδέχεται νά ἐγκαταστήσει ψυχική παθολογία.

Ἔπειτα ὑπάρχουν καί οἱ ψυχικές μας συγκρούσεις, μερικές φορές ἀσυνείδητες. Κρυφές μνησικακίες ἤ ἐγωκεντρικότητες, ἡ ἀνεπίγνωστη ἐπιθυμία νά ἐλέγχουμε πλήρως τίς καταστάσεις καί τούς ἀνθρώπους, ἀπροθυμία ἤ ἀνικανότητα νά ἐπιλέξουμε, ἀβουλία ἀπό τόν φόβο τοῦ λάθους, καί πλῆθος ἀπό ἄλλα ψυχικά σκηνικά, ἀπεργάζονται συστηματικά καί στήν ἀφάνεια στρεσογόνους παράγοντες οἱ ὁποῖοι, σέ ἀνθρώπους μέ βιολογικές προδιαθέσεις, ἐνδέχεται νά ξεσπάσουν σέ ψυχοπαθολογία.
 

Ἄλλοτε ὑπάρχει ἔμφυτος σέ κάποιον ἕνας παθολογικός τρόπος σκέψης: 

διχοτομικός, 

τελειομανής, 

τύπου ‘ἄσπρο ἤ μαῦρο’. 

Κάθε τέτοια δυσκαμψία τῆς σκέψης ὠθεῖ τά πράγματα πρός ἀδιέξοδο, συνεπῶς αὐξάνει τό ἄγχος, ἐκλύει ψυχαναγκασμούς, ἐνῶ ὄχι σπάνια καταλήγει σέ κατάθλιψη. Ὅμως φαινόμενα τοῦ τύπου ‘ὅλα ἤ τίποτα’ δέν ὑπάρχουν στήν πραγματικότητα παρά μόνο στό μυαλό μας. Συνήθως ὀφείλεται τό πρόβλημα αὐτό σέ αὐστηρή συνείδηση, πού ἀρνεῖται νά παραδεχθῆ λάθη καί ἀπαιτεῖ τελειότητα.
 

-Τέλος, δέν θά πρέπει νά ἀνησυχοῦμε ἄν μέ τήν ψυχιατρική μας διαταραχή διακυβεύεται ἡ σωτηρία μας, ἐπειδή μᾶς δυσκολεύει νά ἀποκτήσουμε ἀρετές. Ὁ Θεός δέν εἶναι παράλογος δέν κρίνει ἀπό τό ἀποτέλεσμα ἀλλά ἀπό τήν προσπάθεια. Δέν μποροῦν ὅλοι οἱ ἄνθρωποι νά φθάσουν στό ἴδιο σημεῖο ἀρετῆς, ἐπειδή ξεκινοῦν ἀπό διαφορετική ἀφετηρία (ἀγωγή, χαρακτήρα, συνθῆκες ζωῆς κτλ.). Κάποια μικρή πνευματική πρόοδος πού ἐπιτεύχθηκε μέ κόπο, ἐνάντια σέ ψυχοπαθολογικές δυσκολίες, μοιάζει μέ τό δίλεπτο τῆς χήρας: εἶναι πολυτιμότερη ἀπό φυσικές ἀρετές πού ἄλλος ἔχει χωρίς νά κοπιάσει.
 

Θά πρέπει νά σημειώσουμε ἐδῶ ὅτι τά παραπάνω ἀπαιτοῦνται, ὅταν ἡ ψυχοπαθολογία προσβάλλει ἐμᾶς τούς ἴδιους. Ὅταν ἐμφανισθῆ ψυχική διαταραχή σέ οἰκεῖο μας πρόσωπο, ὅμως, χρειάζεται διάκριση καί λεπτότητα.
 

Φυσικά θά προτείνουμε νά ἐνισχύσει τήν πίστη καί τήν ἐλπίδα του στόν Θεό, νά μελετήσει πνευματικά βιβλία, νά μετέχει στά μυστήρια. Ὁπωσδήποτε θά ἐνθαρρύνουμε την αὐτοεξέταση, ὥστε νά διαπιστώσει ἄν προβληματικές στάσεις του εὐνόησαν τήν ἐμφάνιση ψυχιατρικῶν συμπτωμάτων. 

Ὅμως, δεν θά πρέπει μέ κανένα τρόπο νά τοῦ δώσουμε τήν ἐντύπωση ὅτι πάσχει π.χ. ἐξαιτίας τῆς ὀλιγοπιστίας του ἤ τῶν ἐλαττωμάτων του. Αὐτό ἀποτελεῖ ἕνα συνηθισμένο λάθος πολλῶν Χριστιανῶν: δέν φθάνει ὁ ψυχικός πόνος τοῦ ἄλλου, στηλιτεύεται κιόλας ὅτι ὑστερεῖ πνευματικά. 

Ἐνδέχεται μία τέτοια κατηγορία νά κρύβει τό φαρισαϊκό μας φρόνημα καί τότε ὁ Θεός θα ἐπιτρέψει νά πέσουμε κι ἐμεῖς σέ παρόμοια κατάσταση για νά ταπεινωθοῦμε. Μάλιστα, ἡ διάχυτη νοοτροπία ‘ὁ πιστός δέν (ἐπιτρέπεται νά) νοσεῖ ψυχικά’ ἔχει γίνει αἰτία πολλοί Χριστιανοί πού ταλαιπωροῦνται ἀπό ψυχιατρικές διαταραχές νά ἐνοχοποιοῦνται καί νά μήν λαμβάνουν βοήθεια γιά χρόνια.
 

Συμπερασματικά, ἡ ψυχοπαθολογία μπορεῖ νά γίνει ἀφορμή γιά ψυχική ἀνανέωση τοῦ ἀνθρώπου καί γιά ἕνα νέο πνευματικό ξεκίνημα. Τότε ἡ φθορά τῆς ἀνθρώπινης φύσης γίνεται πεδίο φανέρωσης καί δράσης τῆς δυνάμεως τοῦ Θεοῦ. «Ἡ γάρ δύναμίς μου ἐν ἀσθενείᾳ τελειοῦται».

 περιοδικό Παράκληση. 

Διμηνιαία Ἔκδοσις Ἱερᾶς Μητροπόλεως Λεμεσοῦ, τεύχος 96

Αναδημοσίευση από: https://www.imlemesou.org