Ας βιαστούμε να αγαπήσουμε!
Οι άνθρωποι φεύγουν, όλοι φεύγουμε.
Τρέχει σαν βιαστικό ποτάμι η ζωή.
Φεύγουν και δεν τους νοιάζει που αφήνουν πίσω τους ένα λυπημένο δάκρυ, που στεγνώνει τις θλιμμένες ψυχικές λαχτάρες...
Ας βιαστούμε να τους κάνουμε χαρούμενους.
Τουλάχιστον είναι κάτι αυτό και όταν μας αφήσουν να ξέρουμε ότι τους δώσαμε ακόμα κάτι.
Ας δώσουμε απλά πράγματα σε όσους ξέρουν να ενθουσιάζονται με απλά πράγματα και μέσα σε αυτά όλοι θα έχουμε βρει την απεραντοσύνη της ζωής.
Μαρία Λαού
~ Την πρωτοκάναμε το 2018 τέτοιες μέρες...
Την επαναλάβαμε πρόπερσι...
Όσοι τελικά το τόλμησαν, δεν το ευχαριστήθηκαν απλά, αλλά ψάχνουν τώρα - οι ίδιοι & τα παιδιά τους!!!
- σε ποια "θα αλλάξουν τον χρόνο" & φέτος...Τι λες;~
.jpg)
Διαβάστε την παρουσίαση της Νίκης Κατσιάπη, MEd – Δρ. Παιδαγωγικής, για ένα από τα σημαντικότερα βιβλία των εκδόσεών μας το 2021!
Κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις «ἐν πλῷ» το βιβλίο της Πέλης Γαλίτη – Κυρβασίλη Τραύμα και θαύμα: Ιστορίες Ψυχικής Ανθεκτικότητας και Συγχώρησης.
Το βιβλίο δεν είναι μόνο Ψυχολογικό ούτε μόνο Ψυχιατρικό, αν και η συγγραφέας αποδεικνύει πως γνωρίζει καλά και σε βάθος τα σύγχρονα πορίσματα της επιστήμης της Ψυχολογίας και τις μεθόδους/πρακτικές της Ψυχοθεραπείας.
Το βιβλίο δεν είναι μόνο Θεολογικό, αν και το άρωμα της Ορθόδοξης Θεολογίας διατρέχει όλες τις σελίδες του, από την αρχή ως το τέλος.
Ούτε είναι μόνο Παιδαγωγικό,αν και η συγγραφέας κατέχει πλήθος περγαμηνών και εμπειρίας στο χώρο αυτό.
Είναι μια θαυμάσια αλληλοσυμπλήρωση Ψυχολογίας-Ψυχιατρικής-Παιδαγωγικής-Θεολογίας, ώστε η κάθε μια από τις επιμέρους επιστήμες να δρα υποστηρικτικά για τις άλλες, μέσα από μια πλούσια βιβλιογραφία. Ο άγιος Ιωάννης της Κλίμακος συνυπάρχει αρμονικά με κορυφαίους νευροεπιστήμονες, ο Φρόυντ με τον Γέροντα Θαδδαίο, αλλά και με τον Ντοστογιέφσκι και οι Φιλοκαλικοί Πατέρες με σύγχρονους ιστορικούς και ψυχολόγους.
Ένα άλλο επίτευγμα της συγγραφέως είναι να μεταφέρει το απόσταγμα της συνεργασίας των τεσσάρων επιστημών σε εμάς τους αναγνώστες με τρόπο απόλυτα κατανοητό, εύληπτο, χωρίς ούτε να κουράσει με δυσνόητους όρους και περιττές λεπτομέρειες αλλά ούτε και να υπεραπλουστεύσει έννοιες εις βάρος της επιστημονικής εγκυρότητας.
Παράλληλα όλο το βιβλίο διανθίζεται με μικρές διηγήσεις είτε από τη σύγχρονη ιστορία (για κάποιους από μας είναι άγνωστα τα εντυπωσιακά περιστατικά που αναφέρει από το Ολοκαύτωμα, όπως του Simon Wiesenthal) είτε από αληθινά περιστατικά ενηλίκων (προσωπικά με συγκλόνισε η ιστορία του Jeff) και παιδιών που συμμετείχαν βιωματικά στο πρόγραμμα «Αγωγή στη συγχώρηση» που γίνεται εδώ και 10 χρόνια σε ελληνικά σχολεία όλων των βαθμίδων (του απρόβλεπτου Μάρκου, του δύσκολου Άγγελου, της ευαίσθητης Άννας, του παραβατικού Φώτη, του τετράχρονου Αλεξάντερ, της ειλικρινούς καθηγήτριας και πολλών άλλων).
Ποιους αφορά το βιβλίο;
Όλους όσοι από μας βιώσαμε στην παιδική μας ηλικία ή σε κάποια στιγμή της ζωής μας κάτι εξαιρετικά δυσάρεστο, που το κουβαλάμε δίχως να μπορούμε να απαγκιστρωθούμε από αυτό και δηλητηριάζει ολόκληρη τη ζωή μας, ταλαιπωρώντας μας ενίοτε με ψυχοσωματικά και αυτοάνοσα νοσήματα, άγχος, νευρώσεις και άλλα πολλά και δυσάρεστα.
Όσους από εμάς βιώσαμε:
Όσους από μας:
Όσους από μας, επικαλούμενοι -αλίμονο!- τη Χριστιανική μας ιδιότητα, βιώνουμε μια ψευδεπίγραφη, αλλά τόσο δυσδιάκριτη κατάσταση «συγχώρησης»:
Τι ΔΕΝ είναι το βιβλίο
Αντίθετα, όταν διαβάζεις το Τραύμα και Θαύμα, νιώθεις αρκετές φορές ότι τα λόγια από τις σελίδες διαπερνούν όλη σου την ύπαρξη, κάνουν μία μαγνητική τομογραφία στην ψυχή σου και φανερώνουν βαθιά κρυμμένα μυστικά που δεν θα ’θελες να τα ομολογήσεις ούτε στον εαυτό σου ή που δεν ήξερες ότι υπάρχουν!
Αυτή, η χωρίς αναισθητικό επέμβαση σε μια υποδόρια πληγή που πυορραγεί είναι η απαρχή -και ταυτόχρονα πρόταση του βιβλίου- για μια πορεία δύσκολη, αλλά χωρίς πόνο, εφικτή και λυτρωτική. Τι παράξενο και λυτρωτικό να γιατρεύεις τον πόνο χωρίς πόνο!
Και τότε είναι που αρχίζεις να βιώνεις το θαύμα! Τότε που κάθε πόνος μας γίνεται εφαλτήρια δύναμη για μεταμόρφωση. Τότε που οι πράξεις μας δεν βασίζονται σε θεωρητικά ιδεολογήματα, αλλά σε προσωπικά βιώματα.
Έγραψα στην αρχή πως δεν πρόκειται για θεολογικό βιβλίο μόνο. Κι όμως, στην πραγματικότητα είναι ένα βαθύτατα θεολογικό βιβλίο. Αυτό γίνεται ολοένα και εμφανέστερο, όσο προχωρά η ανάγνωση και όσο κλιμακώνεται το ενδιαφέρον και η εσωτερική ανάγκη για αλλαγή.
Όσο απομένουν όλο και λιγότερες σελίδες για ανάγνωση, τόσο και εδραιώνεται η πεποίθηση πως η συγχώρηση είναι σχεδόν ακατανόητη δίχως το χριστιανικό θεολογικό φορτίο που κουβαλά από το παρελθόν. Όχι ωστόσο, οποιοδήποτε θεολογικό φορτίο. Σε αντίθεση με τη Δυτική θεώρηση η ορθόδοξη πίστη δεν προσεγγίζει τη συγχώρηση σαν μία ψυχολογική ηθική ανάγκη, αλλά ως μία οντολογική ανάγκη ένωσης με το Θεό και τους ανθρώπους και αυτό είναι που πρέπει να θέσουμε ως θεωρητικό στόχο στην ανηφορική πορεία της αντιμετώπισης του προσωπικού μας τραύματος.
Νίκη Κατσιάπη
MEd – Δρ. Παιδαγωγικής
Διευθύντρια Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Πύργου
Χιόνια στο καμπαναριό, που Χριστούγεννα σημαίνει.
Διαβάζουμε σε παλαιά αναγνωστικά της δεκαετίας του 60.
Παλιές μνήμες, νοσταλγικές για μας που έχουμε μια κάποια ηλικία.
Περιμέναμε το άγιο 12ήμερο για να ξεκουραστούμε από το σχολείο (πρωί- απόγευμα).
Να χαρούμε τη ζεστασιά και την αγάπη της γιαγιάς και του παππού.
Περιμέναμε να γιορτάσουμε τις εορτές Χριστουγέννων και Πρωτοχρονιάς με χαρά, χωρίς να σκεπτόμαστε το δώρο που θα μας φέρει ο Άγιος Βασίλειος την παραμονή της πρωτοχρονιάς.
Ο πραγματικός Άγιος ο ασκητικός και ισχνός και όχι ο ευτραφής της σύγχρονης εποχής των διαφημίσεων και του εκμαυλισμού της κοινωνίας και πρωτίστως των μικρών της Φωτεινούλας, της Κατερίνας, του Δημήτρη, του Θανάση και του Αποστόλη.
Να καθίσουμε όλοι γύρω από το αναμμένο τζάκι και να ακούσουμε εμείς τα μικρά παιδιά τα παραμύθια της πολυαγαπημένης μας γιαγιάς και τα ηρωικά κατορθώματα του αγωνιστή της εποχής του ΟΧΙ του 40 και της πραγματικής εθνικής αντίστασης του γλυκύτατου παππού.
Οι ιστορίες του παππού δεν είχαν τέλος.
Είχε πολεμήσει και στην Μικρά Ασία στον πόλεμο εναντίον των Τούρκων και τραυματίστηκε στην μάχη του Σαγγάριου ποταμού.
Περιέγραφε με απλά λόγια το δράμα των ελλήνων και τα φρικτά βασανιστήρια, την ταλαιπωρία και τους φόνους και τον ξεριζωμό των από τις πατρογονικές εστίες μετά από χιλιάδες χρόνια.
Λόγια απλά χωρίς λογοτεχνικά σχήματα και τεχνικές.
Η σοφία των προγόνων απαλά και χωρίς προσπάθεια περνούσε στην ιστορική μνήμη μας.
Ατέλειωτες ώρες μέσα στο ζεστό σπιτικό και έξω να σφυροκοπά το χιόνι και ο μανιασμένος βοριάς.
Δεν μας ενδιέφερε.
Οι συζητήσεις με τον παππού, την γιαγιά και τους πολυαγαπημένους γονείς κάλυπταν κάθε πτυχής της αθώας παιδικής ψυχής μας.
Μαθαίναμε να προσπαθούμε, να αγωνιζόμαστε και προπάντων να υμνούμε και να δοξολογούμε τον δωρεοδότη των πάντων Τριαδικό Θεό.
Εμείς που ζήσαμε σε οικονομικά δύσκολες εποχές, αλλά την πραγματική αγάπη των γονέων μας τη βιώναμε καθημερινά.
Ο παππούς και η γιαγιά συγκατοικούσαν και δεν ήταν στους οίκους ευγηρίας και συνεισφέρανε στην ομαλή ψυχολογική ανάπτυξη του εγγονιού.
Οι γονείς αγαπούσαν τα παιδιά τους πραγματικά με την καρδιά τους και τους πρόσφεραν, από το υστέρημά τους, πλούσια τα ελέη και, κυρίως, δόξαζαν τον δωρεοδότη Κύριο.
Άλλες εποχές, βέβαια, χωρίς κινητά, τάμπλετ και τηλεοράσεις που αποσπούν τον νου από τα σημαντικά και τελικά τον νεκρώνουν.
Εποχές δύσκολες οικονομικά αλλά νοσταλγικές γιατί ζούσαμε πιο ανθρώπινα χωρίς την «πολυτέλεια» της μοναξιάς και του άγχους.
Δεν είχαμε τηλεόραση, για να μη πω χαζοκούτι για να μας νεκρώσει την σκέψη.
Είχαμε ζεστή καρδιά, αγάπη για τον συνάνθρωπο.
Εποχές παλιές, νοσταλγικές με τους ανθρώπους πιο αληθινούς.
Με πραγματικό ενδιαφέρον για τον συνάνθρωπο, για τον πάσχοντα ή ανήμπορο αδελφό...
Με εκτίμηση.
|Μας έστειλε ο κ.Μυργιώτης Παναγιώτης, Μαθηματικός.
Τον ευχαριστούμε!
Ήταν πολύ κουραστικό αυτό το ταξίδι.
Είχε, εξάλλου, πολύ καιρό να το κάνει.
Θυμόταν τον εαυτό του στο Λύκειο, όταν πήγε να επισκεφτεί για τελευταία φορά τη γιαγιά του, την κυρα-Θοδόσαινα στα Τρόπαια της Γορτυνίας.
Και τώρα, τριτοετής φοιτητής της Φιλοσοφικής, να που ξαναπαίρνει τον ίδιο δρόμο.
Τι τον έκανε να φύγει από την Αθήνα, τη «Βαβυλώνα τη μεγάλη»;
Ούτε και ο ίδιος ήξερε.
Πάντως ένα είναι σίγουρο, πως πνιγόταν.
Πνιγόταν από τους φίλους, τα μαθήματα, τους γονείς, απ’ όλους.
Ένιωθε πως κανείς δεν τον καταλάβαινε, κανείς δεν μπορούσε να γίνει κοινωνός στην αναζήτησή του για πλέρια αλήθεια και γνησιότητα.
Κι αυτή ακόμη η χριστιανική του παρέα τον έπνιγε.
Όλοι τους ήταν τακτοποιημένοι, όλοι τους είχαν ταμπουρωθεί πίσω από κάποιες συνταγές, κάποιες ρετσέτες σωτηρίας και δεν έλεγαν να κουνηθούν από ‘κει.
Μα αυτός... Αυτός ήταν διαφορετικός.
Δεν βολευόταν σε σχήματα και σε κουτάκια.
Ήθελε να βιώσει τον Χριστιανισμό αληθινά, όχι κίβδηλα.
Να μπει στο νόημα παρευθύς και όχι να καμαρώνεται τον ευσεβή.
Εξάλλου, του φαινόταν τόσο απλοϊκό και ανόητο να υιοθετήσει μια τυποκρατική και ευσεβιστική χριστιανική βιωτή τη στιγμή που η ίδια του η επιστήμη, αλλά και η έμφυτη τάση του γι’ αναζήτηση, για ψάξιμο και ψηλάφηση του αληθινού τον ωθούσε προς μια άλλη ζωή.
Μα, πόσο δύσκολο ήταν, Θεέ μου!
Πόσο βασανιζόταν!
Κάποια στιγμή ένιωσε πως είχε φτάσει στο απροχώρητο.
Το κεφάλι του πήγαινε να σπάσει...
- Πάω στη γιαγιά μου στα Τρόπαια, φώναξε μια μέρα στο σπίτι και αφήνοντας πίσω του φωνές για μαθήματα και εξετάσεις, μήτε ο ίδιος ξέρει πότε, βρέθηκε στο λεωφορείο.
Και να που ζύγωνε στο σπίτι της γιαγιάς του.
Ντάλα ο ήλιος πάνω από το κεφάλι του κι από παντού να ‘ρχονται χίλιες ευωδιές από την ανοιξιάτικη, αρκαδική φύση.
Δεν πρόλαβε όμως ο άμοιρος να ρουφήξει λίγο βουνίσιο αέρα, όταν ακούστηκε η γνώριμη τσιριχτή φωνή της γειτόνισσας:
- Μαριγώωωω! Τρέξε καλέ, ήρθε ο Αλέκος!
Την επόμενη στιγμή είδε να ξεπροβάλλει από το πλινθόκτιστο σπιτάκι η γιαγιά του σκουπίζοντας τα παχουλά της χέρια στην ποδιά της και λέγοντας:
- Καλώς τον πασά μου, καλώς τον γιόκα μου, καλώς ήρθες, Αλέκο μου!
Κι αμέσως βρέθηκε στην αγκαλιά της.
Τι ήταν αυτό;
Σα να μπήκε σε λιμάνι απάνεμο, σα να του ‘φυγε όλη η αντάρα του μυαλού του.
Ξαφνικά άδειασε και την αγκάλιασε κι αυτός.
- Καλώς σε βρήκα, γιαγιά.
- Κόπιασε, γιέ μου, να ξαποστάσεις.
Μόλις μπήκε στο χαμηλοτάβανο σπιτάκι, τον συνεπήρε η μυρωδιά της σπανακόπιτας και του λιβανιού.
Σίγουρα η γιαγιά είχε φουρνίσει από το πρωί ακόμη και είχε λιβανίσει το σπίτι τρεις- τέσσερις φορές.
- Πάλι λιβάνι γιαγιά;
- Α! Όλα κι όλα, άμα δεν κάνω τα θεοτικά μου τρεις φορές την ημέρα, δεν μπορώ να κοιμηθώ.
- Και σαν τι λες;
- Μνήσθητί μου, Κύριε! Ό,τι λέει η Σύνοψη.
- Και τα εννοείς;
- Γιέ μου, αυτά είναι μυστήρια του Θεού, ποιος να τα εννοήσει; Αλλά μη γνοιάζεσαι, σα δεν καταλαβαίνω εγώ, νογά ο Θεός και βλέπει τον κόπο μου, νογά κι ο Διάολος και καίγεται.
- Χμ, καλά τα λες, είπε συγκαταβατικά.
- Στάσου, να σου φέρω λίγη σπανακόπιτα, μόλις την έβγαλα από το φούρνο.
Κι έφυγε αμέσως για την κουζίνα, το βασίλειό της.
Ο Αλέκος έμεινε μόνος του στο καθιστικό.
Αισθανόταν άνετα και ζεστά εκεί, μολονότι ήξερε πως, εάν έκανε τη ζωή της γιαγιάς του σε τούτο το χωριό, σίγουρα θα τρελαινόταν.
Η καημένη! Δεν ήξερε πολλά γράμματα, αλλά το Ευαγγέλιο δεν έλεγε να το αφήσει από τα χέρια της.
Μέρα – νύχτα το διάβαζε.
Όταν λέει «γιαγιά Μαριγώ» του ‘ρχεται πάντα η ίδια εικόνα στο μυαλό:
Μια γριούλα παχουλή, με σφιχτοδεμένο κότσο να κάθεται στην πολυθρόνα και να διαβάζει το Ευαγγέλιο ψιθυριστά.
Δυστυχώς, η γιαγιά δεν ήξερε τίποτα από Φιλοσοφία.
Θυμάται μια φορά που της ανέφερε τον Heidegger.
Τον κοίταξε με τρόμο στα μάτια και είπε:
- Παναγιά μου, οι Γερμανοί, ο Θεός να φυλάει την Ελλάδα μας!
Η καημένη ήταν αδαής.
Δεν αναζητούσε καμιά αλήθεια.
Δεν σκοτιζόταν για καμιά ψυχολογική σχολή.
Ο Αλέκος έριξε μια ματιά στον τοίχο, αμέτρητες εικόνες.
Η γιαγιά είχε μαζέψει όλους τους Αγίους της οικογένειας.
Κι όμως αρκούσε ένας σταυρός.
- Γιαγιά, τι τις θες τόσες εικόνες;
- Μνήσθητί μου, Κύριε!
Και πώς θα παρακαλέσω τον Αγιαλέξανδρο, σαν δεν έχω την εικόνα του;
Άσε το άλλο, κάθε φορά που γιορτάζει Άγιος με εικόνα, το σπίτι έχει πανηγύρι.
Άσε όμως αυτά, πες μου τα δικά σου, παλικάρι μου.
Και τότε, άγνωστο γιατί, ο Αλέκος άνοιξε την καρδιά του όπως δεν την είχε ανοίξει ποτέ, ούτε στον πνευματικό του, ούτε και στους γέροντες στο Άγιο Όρος όπου βρισκόταν συχνά – πυκνά.
Της είπε για τις αγωνίες του, τη βασανιστική του πορεία για ανεύρεση της αλήθειας, την προσπάθεια ελευθερώσεως του εαυτού του από τα δεσμά της συμβατικότητας και του ηθικισμού, ώστε να ‘ρθει σε κοινωνία αληθινή με το πρόσωπο του πλησίον.
Της είπε ακόμη για την αδυναμία του να σταθεί μπροστά στο Θεό χωρίς τη μάσκα του ευσεβή που τον στοιχειώνει από τα παιδικά του χρόνια.
Της είπε, της είπε, της είπε... και τι δεν της είπε.
Ακολούθησε μια μεγάλη παύση.
Η κυρα-Θοδόδαινα έκανε τον σταυρό της αργά – αργά και είπε:
- Μνήσθητί μου, Κύριε!
Δεν κατάλαβα γρι.
Μπερδεμένα μου τα λες, ματάκια μου.
Και θαρρώ πως τα‘ χεις και στο μυαλό σου μπερδεμένα.
Ευαγγέλιο διαβάζεις;
- Ορίστε;
- Εκκλησία πας;
- Δεν καταλαβαίνω...
- Την προσευχή σου την κάμεις;
- Τι εννοείς, γιαγιά;
- Τον πλησίον σου τον συντρέχεις;
- Θαρρώ πως δε με κατάλαβες.
- Αχ παιδάκι μου, εσύ δεν εννοείς να καταλάβεις πως τα πράγματα του Θεού είναι απλά.
Δε χρειάζονται πολλές θεωρίες μήτε αξημέρωτες συζητήσεις.
Μονάχα τούτο χρειάζεται, να ξαστερώσεις από τις φιλοσοφίες και να πιαστείς από το ρούχο του Χριστού σαν εκείνη τη γυναίκα στο Ευαγγέλιο, να δεις πως τηνε λένε... την ξέχασα, δεν πειράζει.
Τα άλλα όλα θα τα κανονίσει ο Χριστός.
Είναι δικές του δουλειές. Άσε Τον.
Ξέρει τι κάνει.
Δεν κάθισε πολύ στα Τρόπαια, στο σπίτι της γιαγιάς του.
Μια – δυο μέρες.
Ήταν αρκετές.
Είδε πράγματα που θα τον συνόδευαν για πολύ καιρό.
Είδε τη γιαγιά του να κάνει ατελείωτες μετάνοιες.
Την είδε να συντρέχει τη χήρα με τα τρία βυζανιάρικα παιδιά.
Την είδε να μαζεύει στο σπίτι της κάθε λογής κουρασμένο στρατοκόπο και να αποθέτει στα χέρια των φτωχών ολάκερη τη σύνταξη του μακαρίτη.
Την είδε να κοινωνά την Κυριακή και να λάμπει σαν τον ήλιο όλη τη μέρα.
Μυστήρια του Θεού!
Σαν έφυγε με το λεωφορείο για την Αθήνα στριμωγμένος σ ‘ ένα κάθισμα κρατώντας κεφτεδάκια (πεσκέσι της γιαγιάς) σκεφτόταν όσα έζησε τούτες τις λίγες μέρες.
Μια μυρωδιά λιβανιού του 'ρθε στη μύτη και μια φωνή να του υπενθυμίζει:
«Τα πράγματα του Θεού είναι απλά».
- Λες να 'ναι έτσι; Μνήσθητί μου, Κύριε!
