"Από τον άγιο Νεκτάριο θυμάμαι ..."

 Η συμπεριφορά αυτού του κόσμου έχει την εξουσία να υποβιβάζει τον άνθρωπο και ο άγιος Νεκτάριος που τον τιμούμε στις 9 Νοεμβρίου είχε υποστεί τις συνέπειες της εξουσίας του κόσμου. Αλλά η αληθινή εξουσία είναι εκείνη του εσταυρωμένου Θεού, ή των εσταυρωμένων αγίων του. Η ανθρώπινη ιστορία συγκλονίζεται πάντα από τη δύναμη της πίστης. Το πώς μεταδίδεται η πίστη όμως παραμένει ένα μυστήριο. Μπορούμε μόνο να περιγράψουμε όμορφες ιστορίες πίστης και αυτό θα κάνουμε και σήμερα.

 Ο συγγραφέας π. Εμμανουήλ Γιαννούλης (παλαιότερη φωτογραφία) με την Τιμία Κάρα του Αγίου Νεκταρίου

Επισκεφτήκαμε το νησί όπου μόνασε ο άγιος Νεκτάριος, την Αίγινα και συνομιλήσαμε με τον ιερέα Εμμανουήλ Γιαννούλη εφημέριο του Μητροπολιτικού Ι. Ναού Κοιμήσεως της Θεοτόκου και Αγίου Διονυσίου Αιγίνης, ο οποίος έχει ερευνήσει για τον Άγιο συλλέγοντας μαρτυρίες από ανθρώπους που τον συναπάντησαν. Αφηγείται ο ίδιος για τους αναγνώστες της “Ορθόδοξης Αλήθειας”: 

Ο π. Εμμανουήλ Γιαννούλης στο κελί του Αγίου

« Γεννήθηκα το 1951 και μεγάλωσα στην Αίγινα, στο νησί του Αγίου Νεκταρίου. Από την παιδική μου ηλικία γνώρισα διάφορα πρόσωπα, τα οποία έζησαν ή άκουσαν κάτι για τον μεγάλο αυτόν Άγιο της Ορθοδοξίας. Άλλοι εργάστηκαν ή έζησαν στο μοναστήρι του· ορισμένοι απέκτησαν φιλικούς ή πνευματικούς δεσμούς μαζί του· άλλοι εξομολογήθηκαν σε αυτόν· λειτούργησε σε Ναούς του νησιού· τέλεσε Ιερά Μυστήρια κ.ά. Όλοι αυτοί, μεγάλης ηλικίας τότε άνθρωποι, έχουν τώρα πια φύγει από τη ζωή... Για να μη χαθούν αυτές οι πολύτιμες μαρτυρίες, σκέφτηκα να καταγραφούν. Δεν είναι εύκολο να σκιαγραφηθεί η ζωή ενός Αγίου, πολύ περισσότερο να αποδοθούν οι μυστικές αναβάσεις της καρδίας του! Οι σύγχρονοι Άγιοι όμως της Εκκλησίας αποτελούν ουσιαστικά τους πραγματικούς παρηγορητές του ανθρώπου σήμερα... Μας ανοίγουν κάποια χαραμάδα για να δούμε λίγο Ουρανό, στο καθημερινό κυνηγητό της ύλης...

Ο Όσιος Γέρων Φιλόθεος Ζερβάκος στο μοναστήρι του Αγίου Νεκταρίου στην Αίγινα.
Βαστάζει την Αρχιερατική Μίτρα του Ιεράρχη.

Αυτός ήταν και ο λόγος, για τον οποίο μετά από έρευνα έγραψα για τον άγιο Νεκτάριο και τον όσιο γέροντα Φιλόθεο Ζερβάκο. Ο π. Φιλόθεος υπήρξε πνευματικό τέκνο του Αγ. Νεκταρίου, από την εποχή που ως Κωνσταντίνος υπηρετούσε τη στρατιωτική θητεία του στην Αθήνα και ο Άγιος ήταν τότε Διευθυντής της Εκκλησιαστικής Ριζαρείου Σχολής. Ο Γέροντας Φιλόθεος υπήρξε όμως και ο πρώτος Πνευματικός στη ζωή μου. Με ποιο τρόπο; Σε ηλικία μόλις 5 χρονών εξομολογήθηκα σε αυτόν στο σπίτι της γιαγιάς, στην Αίγινα. Όσες φορές ερχόταν ο Γέροντας στο νησί για να προσκυνήσει στον τάφο του Αγίου Νεκταρίου στο μοναστήρι του, συνήθως περνούσε και από το σπίτι της γιαγιάς. Ο λόγος ήταν, ότι η γιαγιά καταγόταν από την Πάρο και συνδεόταν με τον Γέροντα, που ήταν τότε Ηγούμενος στη Μονή Λογγοβάρδας... Αργότερα η οικογένεια της μητέρας μου εγκαταστάθηκε στην Αίγινα. Σέβονταν τον π. Φιλόθεο: «και το νερό του αγίασμα! ...» έλεγαν και φύλαγαν το νερό από το ποτήρι που έπινε... Όμως, στη συνέχεια θα αναφερθώ ενδεικτικά μόνο στον Άγιο Νεκτάριο.

Από αυτό το μπαλκόνι αγνάντευε την θάλασσα ο Άγιος ...

Στη δεκαετία του ’70 και ως φοιτητής Νομικής επισκεπτόμουν ένα γνωστό μου πρόσωπο στην Αίγινα. Ήταν μια ηλικιωμένη ιεροράπτρια, η Ευγενία Ροδίτου, που γνώρισε τον Άγιο Νεκτάριο, μάλιστα είχε εξομολογηθεί σε αυτόν! 
Μου έλεγε: -Ήμαστε καμιά δεκαπενταριά κοπέλες από τη γειτονιά και ανεβήκαμε στο μοναστήρι για να εξομολογηθούμε στον Δέσποτα. Κάποια στιγμή ήρθε ο Άγιος, μας κοίταξε όλες καλά-καλά και ύστερα είπε: «Όλες καλές, εσύ, παιδί μου, όχι και τόσο...» και έδειξε με την άκρη του μπαστουνιού του κάποια κοπέλα. Αυτή ήταν αρραβωνιασμένη, ζούσε όμως σαν παντρεμένη, ο Άγιος το κατάλαβε... Εκείνη την καημένη την πήραν τότε τα κλάματα! Όταν όμως σε λίγη ώρα βγήκε από το Εξομολογητήριο, το πρόσωπό της έλαμπε, ήταν άλλος άνθρωπος!».

Κάποτε ρώτησα την Ευγενία: «- Πώς θυμάσαι την μορφή του Αγίου;». Μου είπε: «Ήταν μάλλον κοντός, με μάτια ολοστρόγγυλα, θαρρείς σαν υγραμένα. Το πρόσωπό του είχε μια γλυκύτητα. Θυμάμαι μια λεπτομέρεια, το αριστερό φρύδι του να είναι μια ιδέα πιο ψηλό από το δεξί. Μιλούσε αργά, με φωνή μελωδική. Συνήθιζε να ακουμπάει σεβαστικά την άκρη του μπαστουνιού στο δεξί του μάγουλο... Γενικά, η μορφή του απέπνεε ταπείνωση και ιεροπρέπεια...».

Από την Ευγενία Ροδίτου μαθαίνουμε επίσης: «Άκουσα από την μοναχή Αγαπία, ότι το Δεκαπενταύγουστο του 1920 συνόδευε τον Άγιο στην επιστροφή του από το αντρικό μοναστήρι της Παναγίας Χρυσολεόντισσας. Κάποια στιγμή όμως αισθάνθηκε ισχυρούς πόνους από την ασθένεια του προστάτη που υπέφερε και κατέβηκε από το ζώο. Γονάτισε τότε και ύψωσε χέρια και οφθαλμούς στον ουρανό· για ώρα πολλή προσευχόταν ακίνητος. Τόσο, ώστε η Αγαπία τον σκούντησε και ανήσυχη τον ρώτησε: “Σεβασμιώτατε, είστε καλά;” “Ευλογημένη, με διέκοψες...”, σιγοψιθύρισε· και πρόσθεσε: “...ας ευλογήσω το μοναστηράκι μου, τους χριστιανούς της νήσου ταύτης και τον κόσμον άπαντα, διότι εντός ολίγου θα απέλθω...”. “Πού θα πάτε, Σεβασμιώτατε;”. “Εις τους Ουρανούς...”. Και από το σημείο εκείνο στράφηκε και ευλόγησε τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα!»

Τη μοναχή Αγαπία την ενθυμούμαι κι εγώ, ως μετέπειτα μοναχή Νεκταρία. Μικροκαμωμένη και δραστήρια, την αποκαλούσαν «Υπουργό των Εξωτερικών» της Μονής...

Τον Σεπτέμβριο 1920, υπακούοντας στις παρακλήσεις των μοναζουσών, ο Άγιος κατέβηκε στην πόλη της Αίγινας, για να πάει Πειραιά και από εκεί στο «Αρεταίειο» νοσοκομείο Αθηνών. Η θάλασσα όμως ήταν για μια βδομάδα φουρτουνιασμένη! Κανένα πλοίο δεν κινιόταν... Αναγκάστηκε τότε να μείνει ο 74χρονος Ιεράρχης στο σπίτι του ιατρού Νικολάου Πέππα, ο οποίος σημειωτέον ότι, 16 χρόνια πριν ως Δήμαρχος Αιγίνης, είχε κάνει την παραχώρηση του χώρου της παλαιάς ερειπωμένης Μονής της Ζωοδόχου Πηγής (που έκτισε εκεί τον 9ο αι. η Οσία Αθανασία η εξ Αιγίνης), προκειμένου να ανεγείρει στον ίδιο τόπο ο Άγιος την «Ιερά Μονή της Αγίας Τριάδος». Τότε ο Άγιος προσέφερε στον φίλο του αντίτυπο του βιβλίου του «Κεκραγάριον» του Ιερού Αυγουστίνου. 

 

Βιβλίο με την ιδιόχειρη αφιέρωση του Αγίου:
«Τω αγαπητώ μοι Ιατρώ Κυρίω Νικολάω Πέππα
εις ένδειξιν πολλής υπολήψεως και αγάπης. Ο Πενταπόλεως»

Ο λόγος και πάλι στην ιεροράπτρια Ευγενία: "Ήμουν κοπέλα δεκαπέντε χρονών· βρισκόμουν στο σπίτι του θείου μου Νικολάκη Πέππα. Καθόταν στον καναπέ μαζί με τον Άγιο Νεκτάριο. Άκουσα τότε τον εξής διάλογο: “Σεβασμιώτατε, θα πάτε στο νοσοκομείο· ίσως κάνετε κάποια επέμβαση· θα γίνετε καλά, εξάλλου η Επιστήμη έχει τόσο προοδεύσει στις μέρες μας...”. Αυτολεξεί, τα λόγια του Αγίου: “Η Επιστήμη έχει προοδεύσει και θα προοδεύσει έτι περισσότερον... Θα έρθει εποχή, όπου θα ευγάζουν την καρδίαν, θα την καθαρίζουν, θα την τοποθετούν εις την θέσιν της και ο άνθρωπος θα ζει! Εγώ, όμως, θα απέλθω...”.

 

Η «καλλικέλαδος αηδών», η ψάλτρια του Αγίου μοναχή Θεοδοσία Κάτσα

Θυμάμαι και την Αιγινήτισσα μοναχή και Ηγουμένη Θεοδοσία Κάτσα (κοιμήθηκε το 1980) να ψάλλει στο δεξί αναλόγιο της Μονής. “Καλλικέλαδο αηδόνα” την ονόμαζε ο ίδιος ο Άγιος. Το καλοκαίρι του 1972, ως φοιτητής της Νομικής, συμμετείχα στις Κατασκηνώσεις της Ιεράς μας Μητροπόλεως ο Άγιος Νεκτάριος”. Τα στελέχη τότε βάλαμε τη Γερόντισσα στην τραπεζαρία να μας ψάλλει ύμνους, τους οποίους είχε συνθέσει και μελοποιήσει ο ίδιος ο Άγιος Νεκτάριος και μάθαινε στις μοναχές του στο Δασκαλειό. Ηχογραφήσαμε την Ηγουμένη. Θυμάμαι τη μελωδία των ύμνων “Ανυμνών ανυμνώ Σε Πανάχραντε” και “Ω! Θεία Αγάπη!”.

 

 Η μοναχή Ξένη Κούδα στο σπίτι της στην Αίγινα

Γνώρισα και τη μοναχή Ξένη Κούδα. Ήταν η 17χρονη τότε (το 1918) Μαρία Κούδα, που έγινε αφορμή να κατηγορηθεί άδικα ο Άγιος για ανηθικότητα από τη μητέρα της Ειρήνη. Ο Άγιος Ιεράρχης αντιμετώπισε τότε τον μεγάλο πειρασμό με ανεξικακία, όταν κατέφθασε από τον Πειραιά ο ανακριτής στο μοναστήρι του! Ο Άγιος, όσο ήταν εν ζωή, προστάτευε την κοπέλα, και με τη σύμφωνη γνώμη τής τότε Εκκλησιαστικής Αρχής την είχε δεχθεί στο μοναστήρι του, επειδή η μητέρα της ήθελε να την παντρέψει με το ζόρι με κάποιον Γιώργο από την Αίγινα, κι εκείνη δεν ήθελε... Αργότερα έγινε μοναχή και κατέβηκε στην πόλη της Αίγινας, επειδή οι άλλες μοναχές της έλεγαν: “Φύγε, μας πέθανες τον Πατέρα μας!”. Η μοναχή Ξένη Κούδα εκκλησιαζόταν στο Ναό που είμαι εφημέριος, και στο σπίτι της πήγαινα τη Θεία Κοινωνία, όταν βάρυνε. Τη θυμάμαι, το 1983 καθισμένη σε αναπηρικό καροτσάκι, με πόση λαχτάρα και συντριβή αγκάλιαζε την Τιμία Κάρα του Αγίου! 

Από μία κοπέλα που έζησε για 13 χρόνια ως ψυχοκόρη στο σπίτι της μοναχής, διασώθηκε και το εξής περιστατικό που της διηγήθηκε η μοναχή Ξένη:

Κάποια μέρα ο 72χρονος τότε Ιεράρχης καθόταν προσευχόμενος κάτω από το πεύκο. Τον πλησίασε τότε συγκρατημένα η Μαρία Κούδα. “Τι θα ήθελες, παιδί μου; Τι σε βασανίζει; Πλησίασε, έλα...”, της είπε ο Άγιος. “Σεβασμιώτατε, ήρθα να σας παρακαλέσω να συγχωρήσετε την μητέρα μου... Μην την πάτε στα δικαστήρια... Όλος ο κόσμος είδε την αθωότητά σας!”. Τότε ο Άγιος άνοιξε διάπλατα τα μάτια του, γεμάτα πόνο και δάκρυα, και της είπε: “Παιδί μου, τι φρικτά πράγματα είναι αυτά που διελογίσθης; Μεγάλην ευεργεσίαν μου προσέφερεν η μητέρα σου, διότι εδόθη εις εμένα τον αμαρτωλόν η ευκαιρία να εξιλεωθώ, έστω και διά αυτό το ελάχιστον που μου εκαταλογίσθη...”. Στη συνέχεια έβαλε απαλά το ευλογημένο χέρι του στο κεφάλι της, τη σταύρωσε τρεις φορές και αναστενάζοντας της είπε: “Σιώπα, σιώπα , παιδί μου”. Τότε (είπε η μοναχή Ξένη Κούδα στην τότε ψυχοκόρη της) “...αισθάνθηκα μέσα μου μια πρωτοφανή αναγέννηση, δίψα για ζωή, μια απέραντη αγάπη για τον Χριστό!”.

  

«Τέκνον εν Κυρίω...». Ο Άγιος Νεκτάριος με διακριτικό τρόπο κανονίζει τον τρόπο Θείας Κοινωνίας
σε ασθενή κάτοικο του νησιού

Άς δωρήσει αυτά τα πνευματικά δώρα και σήμερα στον ταλαίπωρο άνθρωπο του 21ου αιώνα ο Φιλάνθρωπος Κύριος, με τις πρεσβείες του Αγίου Νεκταρίου του εν Αιγίνη, Μητροπολίτου Πενταπόλεως του θαυματουργού...» ευχήθηκε ο πατήρ Εμμανουήλ, πολύτεκνος ιερέας από την Αίγινα ολοκληρώνοντας τη συνέντευξη που μας παραχώρησε. Με την έρευνά του τοποθέτησε ένα λουλούδι στην ανθοδέσμη της προφορικής παράδοσης για τη ζωή των αγίων. Η παράδοση –κόσμημα, που κάνει πιο πλούσια την ομορφιά του ανθρώπου, αφού απροσδόκητα και αναπάντεχα, αυτή η ομορφιά μπορεί να τον μεταμορφώσει σε παιδί του Θεού και να το στολίσει με την αγιοσύνη.

Σοφία Χατζή

Δημοσιεύθηκε στην εβδομαδιαία εφημερίδα

ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΑΛΗΘΕΙΑ

 

***

Διαβάστε ακόμα

 

Ο Άρης Σερβετάλης ως Άγιος Νεκτάριος: οι πρώτες φωτογραφίες από τα γυρίσματα του «Man of God».

 

Έτσι αποφάσισα να γυρίσω ταινία για τον άγιο Νεκτάριο

 

"Ο άγιος Νεκτάριος δεν διεκδίκησε ποτέ την ανθρώπινη δικαιοσύνη, μόνο τη θεία..." ~ Άρης Σερβετάλης 

 

 ********************

 

Ποτέ δεν δικαιώθηκε. Ακόμα και στα γεράματα έζησε τον εξευτελισμό

 

   ************

 

Μια επιστολή που γράφτηκε από έναν άγιο πριν από 115 χρόνια ...

 

 

 

 

 

 

Το σταυρουδάκι του αγίου Νεκταρίου και η ιστορία του

Σε μια εικόνα ο Άγιος Νεκτάριος εικονίζεται ως μοναχός με σκουφάκι και γύρω από τον λαιμό του διακρίνεται ο μικρός Σταυρός που του είχε χαρίσει στη Σηλυβρία η καλή γιαγιά του.

Με τον Σταυρό αυτό συνδέεται και το εξής θαυμαστό περιστατικό από τη ζωή του Αγίου, πριν ακόμα ρασοφορεθεί, που μας αποκαλύπτει την πίστη που είχε ο άγιος στην θαυματουργική δύναμη του σημείου του Σταυρού του Κυρίου μας.

"Ενώ ταξίδευε λοιπόν με πλοίο, μαζί με άλλους επιβάτες, για τους Αγίους Τόπους, στην Παλαιστίνη, τους έπιασε μεγάλη τρικυμία και κόντευαν να πνίγουν... Τότε, ο άγιος έδεσε και έριξε με αδίστακτη πίστη στο φουρτουνιασμένο πέλαγος αυτό το σταυρουδάκι της γιαγιάς του.

Η θάλασσα αμέσως γαλήνεψε!

Όλοι οι επιβάτες του πλοίου ήταν χαρούμενοι, εκτός από τον Άγιο που ήταν θλιμμένος, επειδή το φυλακτό του χάθηκε μέσα στα αφρισμένα κύματα...

Όταν όμως το πλοίο αγκυροβόλησε στο λιμάνι της Γιάφας, ο καπετάνιος έστειλε μια βάρκα με ναύτες να δουν τι ήταν ο περίεργος ήχος, κάτι σαν χτυπήματα, που ακουγόταν κατά την διάρκεια του ταξιδιού στα ύφαλα του πλοίου μέσα στη θάλασσα. Με έκπληξη τότε αυτοί είδαν κολλημένο, σ' εκείνο ακριβώς το σημείο, τον Σταυρό! Τον πήραν και με ευλάβεια τον παρέδωσαν στον μικρό κάτοχο του..."

Από το βιβλίο
"Ο Άγιος Νεκτάριος και ο Όσιος Γέροντας Φιλόθεος Ζερβάκος"

Ούτε στο σκήνωμα του Αγίου Νεκταρίου δεν επετράπη η είσοδος...

Το σκήνωμα του Αγίου Νεκταρίου κατά την μεταφορά του απ'το Αρεταίειο Νοσοκομείο στην Αθήνα -όπου εκοιμήθη- στην Μονή Αγίας Τριάδος στην Αίγινα για την εξόδιο Ακολουθία.
Χρειάστηκε ένα βράδυ να παραμείνει στο Πειραιά.
Επειδή ο Άγιος ήταν τόσο συκοφαντημένος,ακόμα και νεκρός, δεν του επετράπη η είσοδος στον Ιερό Ναό της Αγίας Τριάδος στον Πειραιά.
Η φωτογραφία απεικονίζει τον Άγιο να διανυκτερεύει εκτός του Ναού με τις πόρτες κλειστές.
Αλλιώς τα εννοούν οι άνθρωποι, αλλιώς τα βλέπει ο Θεός!
Δεκαετίες μετά,το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας ζητά Συνοδικώς συγγνώμη για την αδικία που προξένησε στον Άγιο - δηλαδή την άδικη συκοφαντία,την παράνομη εκθρόνιση άνευ απολογίας και την εκδίωξη Του απ'την Αλεξάνδρεια - που στην ουσία ήταν η αρχή των δεινών που ακολούθησαν τον Άγιο στον υπόλοιπο επί γης βίο του...

πηγή 

Χριστέ μου, άσε με να κοινωνήσω την παράλογη αγάπη Σου!

 

Με την ευχή να μοιάσουν στον άγιό τους
στη μεγάλη αρετή της συγχώρησης
ο Νεκτάριός μας, ο Νεκτάριος και ο π. Νεκτάριος
που γιορτάζουν σήμερα,
καθώς κι ο Γιώργος, ο Γιάννης μας, 

αλλά και όλοι όσοι γεννήθηκαν 
τη μέρα της μνήμης του μεγάλου αγίου μας.

* Σήμερα γιορτάζουμε όλοι, γιατί γιορτάζει ο Άγγελός μας!

street art by Φίκος

 Σήμερα γιορτάζει εκείνος που μας βλέπει συνεχώς:
Ο Άγγελός μας!

Σήμερα γιορτάζει εκείνος που είναι πάντα φωτεινός:
Ο Άγγελός μας!

Σήμερα γιορτάζει εκείνος που χαίρεται στις νίκες μας:
Ο Άγγελός μας!

Σήμερα γιορτάζει εκείνος που μας προστατεύει
και την ώρα της αμαρτίας:
Ο Άγγελός μας!

Σήμερα γιορτάζει εκείνος που θα παραλάβει την ψυχή μας:
Ο Άγγελός μας!

Σήμερα γιορτάζει εκείνος που στην Θεία Λειτουργία στέκεται ακίνητος:
Ο Άγγελός μας!

Σήμερα γιορτάζει εκείνος που τον γνωρίσαμε στην κολυμβήθρα:
Ο Άγγελός μας!

Σήμερα γιορτάζει εκείνος που μόνο δοξολογεί τον Θεό:
Ο Άγγελός μας!

π. Σπυρίδων Ράπτης

 

Αντί για υστερόγραφο

 

Γιατί οι άγγελοι γιορτάζουν 8 Νοεμβρίου;

Κατά τον Άγιο Δημήτριο του Ρωστώφ, η Ορθόδοξη Εκκλησία έχει τοποθετήσει τη "σύναξη" των αγίων αρχαγγέλων Μιχαήλ και Γαβριήλ και όλων των "επουράνιων δυνάμεων" στις 8 Νοεμβρίου, για τον εξής λόγο:

Κατά το αρχαίο ρωμαϊκό ημερολόγιο, πρώτος μήνας του χρόνου ήταν ο Μάρτιος και ο Νοέμβριος ήταν ένατος (το λέει και τ' όνομά του, "ένατος" στα λατινικά). Επειδή οι άγγελοι διακρίνονται σε εννέα "τάγματα", η γιορτή τους τοποθετήθηκε τον ένατο μήνα.

Επειδή εξάλλου οι άγγελοι (όπως φαίνεται π.χ. στο Ματθ. 25, 31, και σε όλη την έκταση της Αποκάλυψης) θα συνοδεύσουν τον Ιησού Χριστό κατά τη δευτέρα παρουσία Του και θα συνεργαστούν ποικιλότροπα στην υπόθεση της σωτηρίας των ανθρώπων κατά την ανατολή της αιώνιας ημέρας, της "Όγδοης Ημέρας της Δημιουργίας", η γιορτή τους τοποθετήθηκε την όγδοη ημέρα του ένατου μήνα.
 

Τέλος, την ίδια μέρα, 8 Νοεμβρίου, γιορτάζεται και το όνομα Σταμάτης (αν και υπάρχει άγιος Σταμάτιος), σε ανάμνηση της παρέμβασης του αρχαγγέλου Μιχαήλ, που "σταμάτησε" την αποστασία των αγγέλων προς τον Εωσφόρο φωνάζοντας "στώμεν καλώς, στώμεν μετά φόβου Θεού" (ας σταθούμε σωστά, με συστολή απέναντι στο Θεό), ερχόμενος "εν τω μέσω του ουρανού".

Η γιορτή των αγγέλων δεν είναι "μνήμη", αφού δεν υπάρχει ημέρα κοίμησης στους αγγέλους, αλλά μόνο "σύναξη", δηλ. συγκέντρωση των χριστιανών για να τους τιμήσουν. 

 

Άλλες γιορτές των αγγέλων είναι η Σύναξη του Αρχαγγέλου Γαβριήλ στις 26 Μαρτίου (μια μέρα μετά τον Ευαγγελισμό, δηλ. την επίσκεψή του στην Παναγία), και το θαύμα του Αρχαγγέλου Μιχαήλ στις Κολοσσές της Φρυγίας (6 Σεπτεμβρίου). Επίσης η Δευτέρα κάθε εβδομάδας είναι αφιερωμένη στους αγγέλους (λόγω της δευτέρας παρουσίας;). 

Κάθε μέρα της εβδομάδας είναι αφιερωμένη σε συγκεκριμένα πρόσωπα ή γεγονότα: η Δευτέρα στους αγγέλους, η Τρίτη στον Άγ. Ιωάννη τον Πρόδρομο, η Τετάρτη στην Παναγία, η Πέμπτη στους Αποστόλους & στον Άγ. Νικόλαο, η Παρασκευή στο Σταυρό του Χριστού, το Σάββατο στους νεκρούς και η Κυριακή, φυσικά, στην Ανάσταση του Χριστού.

 

***

Ο Mιχαήλ είναι ο πιο ένδοξος και λαμπρός ταξιάρχης των ασωμάτων Δυνάμεων. Πολλές είναι οι επεμβάσεις και οι ευεργεσίες του τόσο στην Παλαιά Διαθήκη, όσο και στη Καινή Διαθήκη. 

 

Ο Αρχάγγελος Μιχαήλ εμφανίστηκε στον Πατριάρχη Αβραάμ κατά τη θυσία του Ισαάκ. 

 

Έπειτα στον Λωτ, όταν τον λύτρωσε μαζί με την οικογένειά του από την καταστροφή των Σοδόμων. 

 

Μετά παρουσιάστηκε στον Πατριάρχη Ιακώβ, όταν τον λύτρωσε από τα φονικά χέρια του αδερφού του Hσαύ. 

 

Αυτός προπορεύονταν μπροστά από τους Ισραηλίτες όταν ελευθερώθηκαν από την σκλαβιά των Αιγυπτίων, με τη μορφή νεφέλης την ημέρα και φωτιάς τη νύχτα, τους έδειχνε το δρόμο προς τη γη της Επαγγελίας. 

 

Αυτός παρουσιάστηκε στον μάντη Bαλαάμ, όταν εκείνος ήθελε να καταραστεί τον Ισραηλιτικό λαό για να μη συνεχίσει το δρόμο προς τη Χαναάν. 

 

Αυτός παρουσιάστηκε και στον Ιησού του Nαυή απαντώντας του «Eγώ αρχιστράτηγος Kυρίου νυνί παραγέγονα».

Είναι γνωστό και το θαύμα του Αρχάγγελου Μιχαήλ στους Κολοσσούς της Φρυγίας. Στην περιοχή των Κολοσσών είχε αναβλύσει πηγή με αγιασμένο νερό που θεράπευε κάθε αρρώστια. Εκεί χτίστηκε ναός στο όνομα του Αρχάγγελου Μιχαήλ.  Οι ειδωλολάτρες στράφηκαν εναντίον του ιερέα του ναού, τον οποίο όμως προστάτευσε ο Αρχάγγελος και σώθηκε. Οι ειδωλολάτρες δοκίμασαν τότε να εκτρέψουν το ρου ενός ποταμού για να πνίξουν τον ιερέα και να καταστρέψουν το ναό. Τότε ο Αρχάγγελος Μιχαήλ επενέβη και με τη ρομφαία του έσκισε στα δυο τη γη και τα νερά χωνεύθηκαν μέσα. Έως σήμερα τα νερά των ποταμών χωνεύονται, γι' αυτό και το μέρος ονομάστηκε Χώναι.
 

Κατά την περίοδο εκείνη ο αρχάγγελος Μιχαήλ συγκέντρωσε και ένωσε τις τάξεις των Αγγέλων, και φώναξε σ' αυτούς το "Πρόσχωμεν. Ήτοι ας προσέξωμεν και ας εννοήσωμεν, τι έπαθον ούτοι οι εκπεσόντες δαίμονες διά την υπερηφανίαν τους, οίτινες προ ολίγου ήτον μαζί με ημάς Άγγελοι. Kαι ας στοχασθώμεν τι μεν είναι ο Θεός, τι δε είναι ο Άγγελος. O μεν γαρ Θεός, είναι Δεσπότης και Δημιουργός ημών των Aγγέλων. Hμείς δε οι Άγγελοι, είμεθα δούλοι και κτίσματα του Θεού''. Και έτσι ύμνησε και δόξασε τον Θεό Παντοκράτορα, αναφωνώντας εκείνον τον θείο και αγγελικό ύμνο με όλους τους Αγγέλους, «Άγιος, Άγιος, Άγιος Kύριος Σαβαώθ, πλήρης ο ουρανός και η γη της δόξης αυτού». Αυτή λοιπόν τη σύναξη των αγγέλων εορτάζουμε στις 8 Νοεμβρίου.

Μαζί με τον Αρχάγγελο Μιχαήλ εορτάζεται και ο Αρχάγγελος Γαβριήλ. Πολλές είναι οι επεμβάσεις και οι ευεργεσίες του τόσο στην Παλαιά Διαθήκη, όσο και στη Καινή Διαθήκη. 

 

Ο Αρχάγγελος Γαβριήλ ήταν αυτός που παρουσιάστηκε στον Δανιήλ και εξήγησε το όραμα που είδε περί των βασιλέων Mήδων, Περσών και Ελλήνων (Δαν. 8,16). Και πάλιν ο Γαβριήλ φανέρωσε στον Δανιήλ, ότι μετά από εβδομήντα χρόνια θα κρατήσει η αιχμαλωσία των Ισραηλιτών, και μετά από τετρακόσια ενενήντα επτά χρόνια θα έρθει ο Χριστός (Δαν. 9,21-25). Ο Γαβριήλ ήταν αυτός που έφερε την είδηση στην γυναίκα του Mανωέ, ότι θα γεννήσει τον Σαμψών.

Και στην Καινή Διαθήκη ο Αρχάγγελος Γαβριήλ ήταν αυτός που έφερε την είδηση στον Ιωακείμ και την Άννα, ότι θα γεννήσουν την κυρία και Δέσποινα Θεοτόκο.

Αυτός είναι που έφερε την είδηση στον Ζαχαρία ότι θα γεννήσει τον Ιωάννη τον Πρόδρομο. 

 

Ο Γαβριήλ έτρεφε και την Αειπάρθενο Μαρία δώδεκα χρόνια μέσα στα Άγια των Aγίων με ουράνια τροφή. 

 

Ο Αρχάγγελος Γαβριήλ έφερε την χαρμόσυνη είδηση στην Θεοτόκο, ότι θα γεννήσει από Πνεύμα Άγιο τον Yιό και Λόγο του Θεού. 

 

Αυτός παρουσιάστηκε στο όραμα του Ιωσήφ και του είπε να μη φοβηθεί, αλλά να παραλάβει τη Mαριάμ ως γυναίκα του, επειδή το παιδί που θα γεννήσει προέρχεται από Πνεύμα Άγιο. 

 

Αυτός παρουσιάστηκε και στους ποιμένες και τους έφερε την είδηση ότι γεννήθηκε ο Σωτήρας του κόσμου Xριστός. Και αυτός σε όραμα είπε στον Ιωσήφ να πάρει το Θείο Βρέφος και την Μητέρα του και να φύγει στην Αίγυπτο. Και πάλι αυτός ξαναείπε στον Ιωσήφ να επιστρέψει στην πατρίδα του.

Πολλοί από τους ιερούς μελετητές και ασματογράφους γνωματεύουν, ότι ο θείος Γαβριήλ ήταν ο Άγγελος ο οποίος κύλισε την βράχο από το μνημείο του Ιησού. 

 

Και αυτός ήταν που έφερε το μήνυμα στις Μυροφόρες για την Ανάσταση του Κυρίου. 

 

Ο Αρχάγγελος Γαβριήλ ήταν αυτός που υπηρέτησε το Μυστήριο της ένσαρκης οικονομίας του Θεού Λόγου από την αρχή ως το τέλος. 

 

Για αυτό και η Εκκλησία του Χριστού αποφάσισε να συνεορτάζει μαζί τους δύο Αρχαγγέλους Μιχαήλ και Γαβριήλ, και να επικαλείται την χάρη και τη βοήθεια τους.

 

π. Σπυρίδων Σκουτής

 

***

 

Οι άγγελοι σήμερα (σαν υστερόγραφο)

Συχνά οἱ ἄνθρωποι κάνουμε τίς κρίσεις καί τίς ἐκτιμήσεις μας τόσο γιά τή ζωή μας ὅσο καί γιά τή σχέση μας μέ τόν Θεό μέ βάση τό τί βλέπουν οἱ αἰσθήσεις μας, μέ βάση τή λογική μας. Καί θεωρεῖται μεγάλο προτέρημα γιά κάποιον νά πατᾶ στά πόδια του καί νά εἶναι προσγειωμένος. Μάλιστα, σέ τομεῖς τῆς ζωῆς ὅπως ἡ πολιτική, ἡ οἰκονομία, ἡ παγκόσμια πορεία, τό νά βλέπει κανείς πρός τά ποῦ πηγαίνουν τά πράγματα, εἶναι ἀπαραίτητο προτέρημα.

Τά δύο θαύματα πού ἐπιτελεῖ ὁ Χριστός μᾶς δείχνουν ὅτι τά πράγματα δέν εἶναι πάντοτε ἔτσι. Ὅτι δέν ἀρκοῦν ὁ ρεαλισμός καί τό αὐτονόητο, ὁ συμβιβασμός μέ τήν πραγματικότητα. Ὅτι ἄν ὑπάρχει ἡ πίστη στόν Χριστό καί ἡ βεβαιότητα τῆς δικῆς του παρουσίας, τότε μπορεῖ ἀκόμη και αὐτό πού φαντάζει ἀνέφικτο νά πραγματοποιηθεῖ. 

 

Γελοῦσαν καί κορόιδευαν οἱ λάτρεις τοῦ αὐτονόητου τήν παρότρυνση τοῦ Χριστοῦ. Κατάπληκτοι θά διαπιστώσουν ὅτι στόν Χριστό ὅλα εἶναι δυνατά. Τήν ἴδια εἰρωνεία ἀντιμετώπισε ὁ Χριστός ὅταν ζήτησε νά μάθει ποιός τόν ἄγγιξε καί ἐξῆλθε δύναμη ἀπό αὐτόν στή θεραπεία τῆς αἱμορροούσας. Ἀκόμη και ὁ Πέτρος καί οἱ μαθητές του, ἐπειδή ἔμεναν στό προφανές, στό λογικό, ἔσπευσαν νά τοῦ ποῦνε ὅτι τό ἐρώτημά του ἦταν ἄστοχο.

 

Ὁ Χριστός ὅμως γνώριζε καί γνωρίζει. Τόσο στά μικρά ὅσο καί στά μεγάλα τῆς ζωῆς μας, ἄς ἐπαναφέρουμε στήν προτεραιότητα τῆς πορείας μας ὄχι μόνο τό ρεαλιστικό, τό προφανές, τό αὐτονόητο, ἀλλά καί τήν πίστη στόν Χριστό. Αὐτή θά μᾶς δώσει ἐλπίδα στήν ἀπελπισία μας. Θά μᾶς κάνει νά ἐπιμείνουμε καί νά παλεύουμε. Θά μᾶς βοηθήσει νά μήν ἐγκαταλείψουμε τήν προσπάθειά μας. Να στηριχτοῦμε σ’ Ἐκεῖνον, γιά νά ἔρθει στή ζωή μας αὐτό πού μοιάζει ἀδύνατο, ἀλλά ἄν εἶναι πρός ὄφελός μας, ὁ Χριστός θά μᾶς τό δώσει!

Σημάδι τῆς πίστης στήν ὑπέρβαση τῆς πραγματικότητας εἶναι καί ἡ παρουσία τῶν ἁγίων Ἀρχαγγέλων Μιχαήλ καί Γαβριήλ καί πάντων τῶν ἁγίων Ταξιαρχῶν καί ἐπουρανίων δυνάμεων. Τό νά πιστεύουμε σέ ἕναν νοητό κόσμο, πού ξεπερνᾶ τά ὅρια τῆς λογικῆς μας, μοιάζει ἀφελές καί ἀδιέξοδο. Ὅμως τά σημάδια τῆς παρουσίας τῶν Ἀγγέλων στή ζωή τοῦ κόσμου, τά θαύματα πού ἔχουν κάνει, ἀλλά καί ἡ μαρτυρία τῆς Ἐκκλησίας μας, τόσο στίς ἐπισκέψεις τους στά πρόσωπα τά ὁποῖα πρωταγωνίστησαν στή ζωή τῆς πίστης, στήν Παναγία, τόν Ἰωσήφ, τόν Ζαχαρία, τούς μαθητές, τούς ἀποστόλους Πέτρο, Παῦλο καί Φίλιππο καί πλείστους ἄλλους, ὅπως και στίς μορφές τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, στόν Ἀβραάμ, τόν Ἰακώβ, τόν Γεδεών, τούς προφῆτες, μᾶς δείχνουν ὅτι τό ἀκατανόητο δέν εἶναι ἀνύπαρκτο, ἀλλά χρειάζεται τά μάτια τῆς πίστης γιά νά ἰδωθεῖ. Αὐτή τήν πίστη ἄς τήν ζήσουμε στήν Ἐκκλησία!

π. Θ. Μ. 

"Φωνή Κυρίου", 8 Νοεμβρίου 2020

* Στις άκρες του τρούλου της εκκλησιάς

  

Ο Χρήστος Παπανίκος αποτυπώνει την εικόνα καταστροφής που επικρατεί στη Σάμο, την επόμενη μέρα. Συγκεκριμένα, απεικονίζει τις σοβαρές ζημιές που υπέστη o εμβληματικός ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Καρλόβασι, που είναι από τους μεγαλύτερους στα Βαλκάνια, με το μήνυμα:
«Σάμος – Κουράγιο».

Αυτό όμως που συγκλονίζει είναι οι φιγούρες των δύο παιδιών, του 17χρονου Άρη και της 15χρονης Κλαίρης, που χάθηκαν άδικα και αδόκητα, να κάθονται στην άκρη του τρούλου της εκκλησίας ντυμένοι στα λευκά, ως γαμπρός και νύφη…